Bijna half miljoen mensen met ziekte of handicap krijgen geen goede uitkering

Veel mensen die niet kunnen werken door een ziekte of handicap vallen tussen wal en schip. Ze krijgen namelijk geen passende arbeidsongeschiktheidsuitkering. De groep is groot. Het gaat om zo'n 445.000 mensen, blijkt uit onderzoek van Spit in opdracht van De Groene Amsterdammer en Trouw. Zij vallen onder de Participatiewet die ervan uitgaat dat iedereen kan werken, mits de juiste prikkels worden ingezet.

De mensen waar het om gaat belanden onterecht in de bijstand of krijgen zelfs helemaal geen uitkering. Als je ziek bent kun je bijvoorbeeld een zogenoemde WIA-uitkering krijgen. Maar een grote groep Nederlanders krijgt die dus niet. Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat ze nog wel een paar uur kunnen werken. Of ze hadden geen vaste baan toen ze ziek werden, of waren zelfstandig ondernemer. En dan heb je dus pech. Volgens onderzoekers groeit deze groep al jaren.

De berekening komt tot stand na analyse van data van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en andere onderzoeken. Uit de Enquête Beroepsbevolking van het CBS blijkt dat het percentage bijstandsgerechtigden dat zegt te ziek te zijn om te werken, in 2024 neerkomt op zo'n 200.000 mensen.

In Amsterdam zagen ze gebeuren dat mensen die leven van een bijstandsuitkering gekort werden op de uitkering als ze naar de voedselbank gingen:

1:54

Gekort worden op je uitkering als je naar de voedselbank gaat?

Probleem groter

Onderzoek van de Arbeidsinspectie uit 2022 bevestigt dit beeld: klantmanagers van gemeenten schatten het probleem zelfs groter in en stellen dat 63 procent van hun cliënten - zo'n 268.000 mensen - niet in staat is te werken, vooral om gezondheidsredenen. Daarnaast tonen CBS-data aan dat er zo'n 245.000 mensen met een arbeidsbelemmering zijn die helemaal buiten beeld vallen: zonder baan, uitkering of bijstand.