Duitse rechter verklaart grenscontroles deels onrechtmatig

Een Duitse rechtbank heeft geoordeeld dat grenscontroles tussen Duitsland en Luxemburg in strijd waren met Europese regels. Dat meldt de Duitse omroep SWR. Duitsland controleert sinds september 2024 weer aan al zijn grenzen, dus ook met Nederland. Het is nog de vraag wat deze uitspraak zal betekenen voor de controles aan de Nederlandse grens.

Volgens de rechtbank in Koblenz heeft de Duitse overheid onvoldoende onderbouwd waarom de controles nodig waren. Binnen de zogenoemde Schengen-afspraken geldt juist dat grenzen in Europa in principe open zijn. Alleen bij een serieuze dreiging voor de veiligheid mogen landen tijdelijk weer controleren.

De rechter vindt dat zo'n dreiging niet goed is aangetoond. Volgens de rechtbank heeft Duitsland niet duidelijk gemaakt dat er in die periode een sterke toename van migratie te verwachten was, waardoor de controles nodig zouden zijn, aldus een woordvoerder van de rechtbank tegen SWR.

Wat betekent dit voor Nederland?

Ook in Nederland groeit de kritiek op de Duitse grenscontroles. In de grensstreek zorgen ze regelmatig voor files en gevaarlijke situaties. Zo leidde een kettingbotsing op de A12 bij Babberich afgelopen weekend tot een dodelijk slachtoffer. Burgemeester Hubert Bruls wijt dat aan de opstoppingen door de controles en zegt dat de maatregel "van tafel" moet.

Bruls zet ook vraagtekens bij nut en noodzaak. Volgens hem krijgen de controles inmiddels een bijna "quasi-permanent karakter" en zorgen ze vooral voor overlast en economische schade, terwijl onduidelijk is hoe effectief ze zijn. Ook andere bestuurders in de grensregio klagen over extra drukte en sluipverkeer.

Die kritiek klonk ook al bij het begin van Nederlandse grenscontroles, te zien in onderstaande reportage uit 2024:

1:55

Grensgemeenten bezorgd en boos om grenscontroles

Controles blijven voorlopig

De Duitse regering kan nog in beroep gaan tegen de uitspraak. Bovendien geldt het oordeel alleen voor deze specifieke zaak. De grenscontroles hoeven dus niet direct te stoppen. Uiteindelijk kan het Europese Hof van Justitie nog een definitief oordeel geven.

De zaak kwam van een hoogleraar in de rechtsgeleerdheid die in juni 2025 werd gecontroleerd toen hij met de bus de grens overstak. De man die de zaak aanspande, is tevreden met de uitspraak. Volgens hem laat de rechter zien dat Europa in de basis een gebied moet blijven zonder grenscontroles, en dat uitzonderingen daarop echt goed onderbouwd moeten zijn.