Honderden miljoenen voor thuiszorg onbenut, ouderen dreigen hulp mis te lopen

Bijna 723 miljoen euro aan begrote uitgaven voor wijkverpleging wordt dit jaar naar verwachting niet besteed. Volgens branchevereniging ActiZ komen thuiszorgorganisaties financieel in de knel, waardoor ouderen noodzakelijke hulp dreigen mis te lopen. Wijkverpleegkundige Jeroen Bakker herkent de problemen. Hij ziet dat ouderen steeds langer thuis wonen en ingewikkeldere zorg nodig hebben, maar dat het voor zorgorganisaties steeds moeilijker wordt om die hulp te bieden.

Wijkverpleging helpt ouderen om langer zelfstandig thuis te wonen, bijvoorbeeld met douchen, aankleden en medicijnen innemen. Maar die hulp staat onder druk. Volgens cijfers van kenniscentrum Vektis kregen mensen die wijkverpleging ontvangen in 2024 gemiddeld vier uur zorg per week.

Volgens Jeroen, die naast zijn werk als docent ook wijkverpleegkundige is, verandert de thuiszorg al jaren. Ouderen hebben vaker meerdere aandoeningen en daardoor meer zorg nodig. Tegelijkertijd zijn er minder contactmomenten, bijvoorbeeld doordat elektronische medicijndispensers het uitdelen van medicijnen overnemen.

Thuis sterven steeds moeilijker

Vooral bij mensen die thuis willen overlijden, ziet Jeroen problemen ontstaan. Waar vroeger regelmatig nachtzorg of zorg gedurende 24 uur kon worden geregeld, is dat volgens hem door bezuinigingen nauwelijks meer mogelijk. Daardoor moeten mensen die hun laatste dagen graag thuis willen doorbrengen, volgens de verpleegkundige vaker uitwijken naar een hospice.

Branchevereniging ActiZ waarschuwt dat zorgverleners steeds meer taken uitvoeren waarvoor ze niet betaald krijgen, zoals het vroegtijdig signaleren van gezondheidsproblemen en het regelen van aanvullende hulp. Daardoor komen organisaties financieel onder druk te staan. In Rotterdam is al een aanbieder gestopt met wijkverpleging vanwege financiële verliezen. ActiZ vreest dat meer organisaties volgen en roept de politiek op in te grijpen.

Minister ziet juist positieve ontwikkeling

Zorgminister Mirjam Sterk ziet de lagere uitgaven aan wijkverpleging juist als een positieve ontwikkeling. Volgens haar laat dit zien dat ouderen steeds meer zelf kunnen doen en daardoor minder professionele zorg nodig hebben. Ze vindt dat zorgverzekeraars en zorgorganisaties hierover met elkaar in gesprek moeten. Of ouderen hierdoor noodzakelijke zorg mislopen, weet de minister niet.

Zorgverzekeraars Nederland spreekt bovendien tegen dat er daadwerkelijk geld overblijft. Volgens de organisatie gaat het om een raming van de verwachte uitgaven, die hoger ligt dan wat uiteindelijk aan wijkverpleging wordt besteed. Dat komt onder meer doordat patiënten gemiddeld minder uren zorg krijgen, mensen met een zware zorgvraag vaker onder een andere zorgregeling vallen en hulpmiddelen de benodigde zorgtijd verminderen.