Dit weten we nu over de hantavirus-uitbraak
Zorg
Gisteren, 16:00
De uitbraak van het hantavirus op cruiseschip MV Hondius houdt gezondheidsautoriteiten wereldwijd bezig. Aan boord zijn meerdere mensen besmet geraakt, van wie er nu drie zijn overleden. De WHO onderzoekt hoe het virus zich aan boord heeft kunnen verspreiden. Volgens onderzoekers lijkt een overleden Nederlands echtpaar (beiden 69 jaar oud) uit Friesland de bron van de besmettingen aan boord. Dit is alles wat we tot nu toe weten.
In het kort
Er zijn drie mensen overleden en meerdere mensen ziek.
Onder de dodelijke slachtoffers is een Nederlands echtpaar uit Friesland.
Bij zeven mensen is het hantavirus vastgesteld: het overleden Nederlandse vrouwelijke slachtoffer, vier zieke opvarenden die in verschillende ziekenhuizen liggen (in het Radboudumc in Nijmegen, in het LUMC in Leiden, in het Zwitserse Zürich en in Johannesburg in Zuid-Afrika), en twee besmette Britten zijn nog aan boord van het schip.
Het gaat daarbij om de Andesvariant van het virus: deze is overdraagbaar tussen mensen en heeft een incubatietijd van maximaal zestig dagen.
Het Nederlands echtpaar zou het virus hebben opgelopen op een tocht om vogels te spotten in Ushuaia in Argentinië, zeggen functionarissen die er onderzoek naar doen.
De overleden Nederlandse vrouw was kort aan boord op een KLM-vlucht van Johannesburg naar Amsterdam. Ze mocht niet mee, want ze was te ziek.
Er zijn in totaal nog tien Nederlanders aan boord van het schip.
Volgens de minister van Volksgezondheid Hermans is het risico op verspreiding in Nederland klein. Wel wordt de situatie zorgvuldig in de gaten gehouden.
In zowel het LUMC in Leiden als het Radboudumc in Nijmegen hebben opvarenden opgenomen die positief zijn getest op de Andesvariant van het hantavirus.
De KLM-stewardess die vanwege symptomen was opgenomen in het Amsterdam UMC, testte negatief op het virus. De vrouw was in Johannesburg in contact gekomen de 69-jarige Nederlandse vrouw die is overleden aan het hantavirus.
Het vliegtuig met opvarenden is zondag rond 20.30 uur geland op het vliegveld van Eindhoven.
De laatste twee evacuatievluchten zijn rond 00.30 uur in de nacht op Eindhoven geland. De vliegtuigen waren rond 20.45 uur Nederlandse tijd vertrokken vanaf Tenerife.
Op zondagavond 10 mei landde de eerste vlucht met 26 personen onder wie 8 Nederlanders op Vliegbasis Eindhoven. Op het vliegveld zijn bij iedereen monsters afgenomen voor laboratoriumonderzoek. De testuitslag was negatief.
Het stel zou het hantavirus hebben opgelopen tijdens een tocht om vogels te spotten in de Argentijnse plaats Ushuaia, meldt persbureau AP. Ze zouden bij een stortplaats in contact zijn gekomen met knaagdieren die het virus bij zich droegen, zeggen functionarissen die onderzoek doen naar de herkomst. Volgens de Argentijnse regering is dit het meest waarschijnlijke scenario.
Na deze reis ging het echtpaar op 1 april 2026 aan boord van de MV Hondius voor een lange reis. Maar al na vijf dagen wordt de man (69) ziek. Op 11 april overlijdt hij aan boord. De reis gaat daarna verder en op 24 april wordt zijn lichaam op Sint-Helena van boord gehaald. Ook zijn vrouw verlaat dan het schip.
Uitstapjes gaan gewoon door
Op dat moment was op het schip nog niet duidelijk dat de twee besmet waren met het hantavirus. Vermoedelijk werd gedacht aan een natuurlijke doodsoorzaak. Op beelden van een influencer die met de groep meereist, is te zien dat passagiers daarna nog uitstappen bij verschillende tussenstops. Het gaat om afgelegen eilanden als Ascension, Tristan da Cunha en Sint-Helena.
Inmiddels is de achtergebleven passagiers gevraagd op hun kamer te blijven en afstand van elkaar te houden.
Nederlandse vrouw met hantavirus zat kort in vliegtuig naar Amsterdam
Ondertussen probeert de 69-jarige Nederlandse vrouw terug te keren naar Nederland. Vanaf Sint-Helena reist ze met het vliegtuig naar Johannesburg in Zuid-Afrika, met het plan om vanaf daar door te vliegen naar Nederland. Die avond stapt ze in het KLM-vliegtuig naar Amsterdam, maar het gaat erg slecht met haar. Vanwege haar gezondheidstoestand besluit de crew haar niet mee te nemen.
Ze overlijdt een dag later, op 26 april, op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis in Johannesburg. Pas afgelopen maandag, op 4 mei, wordt duidelijk dat ook zij besmet was met het hantavirus.
De WHO liet deze week weten een onderzoek te starten naar alle passagiers en crewleden die samen met haar op de vlucht van Sint-Helena naar Johannesburg zaten. Ook passagiers die in het KLM-vliegtuig van Johannesburg naar Amsterdam zaten, worden geïnformeerd. Wie klachten krijgt, moet contact opnemen met de GGD of huisarts.
Andesvariant: wat is het?
Het virus aan boord van cruiseschip de Hondius blijkt de Andesvariant van het hantavirus te zijn. Dit is de variant die van mens op mens kan worden overgedragen. De variant veroorzaakt ernstige klachten, zoals hoge koorts, ademhalingsproblemen, ernstige longproblemen en hartfalen. Volgens de WHO hebben de besmettingen waarschijnlijk tussen mensen aan boord plaatsgevonden.
De tijd tussen besmetting en ziekte kan volgens het RIVM variëren van enkele dagen tot zestig dagen. Meestal duurt dit twee tot vier weken. De infectie wordt onder meer vastgesteld door bloedonderzoek. Tot 30-50 procent van de mensen kan aan het virus overlijden, aldus het RIVM. Buiten Noord- en Zuid-Amerika komen deze hantavirussen niet voor.
1 april 2026: Het schip met daarop 147 mensen (88 passagiers en 59 crewleden) vertrekt vanuit Ushuaia in Argentinië.
6 april 2026: De Nederlandse man krijgt last van ziekteverschijnselen als koorts, hoofdpijn en diarree.
11 april 2026: De Nederlandse man krijgt last van ademhalingsproblemen. Hij overleed dezelfde dag.
24 april 2026: Het lichaam van de Nederlandse man wordt op Sint-Helena van boord gehaald. Zijn vrouw (69) verlaat het schip met maag- en darmklachten. Op het schip wordt die dag ook een derde persoon ziek: hij heeft koorts, kortademigheid en tekenen van een longontsteking.
25 april 2026: De Nederlandse vrouw (69) vertrekt vanaf Sint-Helena met het vliegtuig naar Johannesburg in Zuid-Afrika. Tijdens de vlucht verslechtert haar situatie. In de avond stapt ze in het KLM-vliegtuig naar Amsterdam. Maar ze is zo ziek, dat de crew besluit om haar niet mee te nemen.
26 april 2026: De Nederlandse vrouw (69) overlijdt op de spoedeisende hulp. Ook met de derde persoon gaat het slecht.
27 april 2026: De derde zieke op het schip wordt medisch geëvacueerd van Ascension naar Zuid-Afrika. Daar gaat hij naar de intensive care.
28 april 2026: Een vierde passagier wordt ziek. Ze heeft last van koorts en voelt zich niet goed.
2 mei 2026: De vierde passagier overlijdt na tekenen van een longonsteking. Bij de derde zieke, die op de IC in Johannesburg ligt, wordt het hantavirus vastgesteld.
4 mei 2026: Na autopsie blijkt dat de overleden Nederlandse vrouw (69) ook besmet was met het hantavirus.
6 mei 2026: Twee andere opvarenden uit Zwitserland blijken eind april ook de cruise te hebben verlaten op Sint-Helena. De man ligt in het ziekenhuis in Zurich, en het hantavirus is ook bij hem vastgesteld. Zijn vrouw heeft vooralsnog nergens last van.
7 mei 2026:
Een tweede medisch evacuatievliegtuig met een zieke aan boord van het cruiseschip Hondius is onderweg naar Nederland. Woensdag strandde dit toestel wegen technische problemen op de Cararische Eilanden.
Zowel het LUMC in Leiden als het Radboudumc in Nijmegen bevestigen dat de opvarenden die zijn opgenomen positief zijn getest op de Andesvariant van het virus. Volgens de ziekenhuizen is er geen risico op besmetting voor patiënten en bezoekers van het ziekenhuis.
Twee vliegtuigpassagiers die klachten hadden nadat zij in contact waren gekomen met iemand die besmet was met het virus, zijn negatief getest. In totaal zijn er drie mensen getest, van de derde is nog geen uitslag.
Het Amsterdam UMC neemt een KLM-stewardess op vanwege mogelijke besmetting met het hantavirus. De vrouw heeft milde klachten en ligt in isolatie.
8 mei 2026:
De KLM-stewardess die in isolatie zat omdat zij contact had gehad met een Nederlandse vrouw die overleed aan het hantavirus, is negatief getest op het hantavirus. Dat meldt vrijdag het WHO.
Defensie heeft op verzoek van het RIVM een militair arts naar het cruiseschip Hondius gestuurd. Deze zal medische ondersteuning verlenen en meedenken over quarantainemaatregelen. De arts is gespecialiseerd in hantavirusinfecties.
Ook de derde vliegtuigpassagier die klachten had, is negatief getest. Daarmee blijken alle drie de mensen met klachten het Andesvirus niet te hebben.
De Nederlandse opvarenden Hondius gaan nadat zij gerepatrieerd zijn zes weken in thuisquarantaine.
9 mei 2026:
Het Nederlandse cruiseschip Hondius zal na aankomst op Tenerife zondag uiteindelijk doorvaren naar een Nederlandse haven, waar het schip zal worden gedesinfecteerd. Dat is bekendgemaakt op een persconferentie van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid.
Circa 29 opvarenden van het cruiseschip vliegen zondag van Tenerife naar Eindhoven. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Onder hen zijn zowel Nederlanders als mensen uit andere landen.
10 mei 2026: Het vliegtuig met opvarenden is rond 20.30 uur geland op het vliegveld van Eindhoven. Aan boord van de vlucht zitten 26 passagiers. Het gaat om alle acht Nederlandse passagiers en achttien buitenlanders. Het is de bedoeling dat de Nederlanders de komende weken in thuisquarantaine gaan.
11 mei 2026:
Een tweede en derde vliegtuig met opvarenden is vertrokken van het Canarische eiland Tenerife. Het toestel met Australiërs, een Nieuw-Zeelander en een Brit landt maandagavond in Eindhoven. Daarvandaan zullen zij verder worden geëvacueerd. Daarmee is de evacuatie van de Hondius compleet.
Twaalf medewerkers van het Radboudumc in Nijmegen gaan uit voorzorg zes weken in quarantaine nadat zij in contact zijn geweest met een patiënt die besmet is met het hantavirus. Volgens het ziekenhuis zijn de geldende procedures rond de behandeling van de patiënt niet correct gevolgd. Daarom is besloten de betrokken medewerkers preventief in quarantaine te plaatsen.
12 mei 2026:
Twee vliegtuigen met opvarenden zijn rond 00.30 uur geland op het vliegveld van Eindhoven.
Een Italiaan (25) aan boord van KLM-vlucht vertoont symptomen van het hantavirus. De man zat al in quarantaine en is nu overgebracht naar het Spallenzani-ziekenhuis is Rome. Hij wordt getest.
Op zondagavond 10 mei landde de eerste vlucht met 26 personen onder wie 8 Nederlanders op Vliegbasis Eindhoven. Bij aankomst in Nederland zijn zij zorgvuldig medisch gescreend. Op het vliegveld zijn bij iedereen monsters afgenomen voor laboratoriumonderzoek. De testuitslag was negatief.
Bron: World Health Organization (WHO) / RIVM/ ANP
Nederlandse ziekenhuizen schieten te hulp
Drie zieken aan boord van het schip zijn met vliegtuigen geëvacueerd. Meerdere Nederlandse ziekenhuizen bereiden zich voor op de komst van mogelijk besmette opvarenden.
Bij het LUMC in Leiden wordt één patiënt opgevangen. Donderdag 7 mei laat het ziekenhuis weten dat de patiënt positief is getest op het hantavirus en dan specifiek de Andesvariant van de ziekte. De behandeling vindt plaats in strikte isolatie, meldt het ziekenhuis. Over de identiteit van de persoon geeft het ziekenhuis geen informatie.
Ook het Radboudumc in Nijmegen heeft donderdag 7 mei een opvarende van het cruiseschip opgenomen. Ook deze patiënt is positief getest op de Andesvariant van het virus. De identiteit van deze persoon is ook niet bekendgemaakt.
In de onderstaande video legt Chantal Rovers, internist-infectioloog in het Radboudumc, uit hoe de patiënt wordt behandeld:
Internist-infectioloog Chantal Rovers (Radboudumc) over behandelen hantapatiënt
In het Amsterdam UMC is ook een patiënt opgenomen vanwege mogelijke besmetting met het hantavirus. De vrouw heeft milde klachten en ligt in isolatie. Het gaat om een KLM-stewardess uit Haarlem. Vrijdag is zij negatief getest op het hantavirus.
Opvarenden in Nederland, wat nu?
Passagiers zijn per boot van boord gehaald, getest en zo snel mogelijk op repatriëringsvluchten gezet. Een Nederlandse vlucht is zondag geland in Eindhoven. Het gaat om 26 passagiers: alle acht Nederlandse passagiers en achttien buitenlanders. Het is de bedoeling dat de Nederlanders de komende weken in thuisquarantaine gaan. Ze mogen af en toe buiten wandelen, met mondkapje en 1,5 meter afstand, maar mogen niet naar hun werk. Twee keer per dag is er contact met de GGD om te monitoren hoe het met hen gaat, zowel fysiek als mentaal.
De passagiers stapten in groepjes uit het vliegtuig en liepen over het platform naar de aankomsthal van het militaire vliegveld. Ze droegen mondkapjes en sommige handbagage was gehuld in witte zakken. Ook droeg iemand een blauw beschermmutsje.
Een deel van de bemanning blijft aan boord van de Hondius. Het schip vaart daarna door naar Rotterdam, waar het grondig gereinigd zal worden.
De Nederlandse rederij Oceanwide geeft regelmatig updates over de situatie. Die vind je hier.
Nieuwe pandemie?
Volgens WHO-directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus lijkt de dodelijke uitbraak van het hantavirus op cruiseschip Hondius niet op het begin van de coronapandemie. Ook premier Rob Jetten zegt dat de situatie rond de uitbraak van het hantavirus "totaal niet te vergelijken" is met hoe de coronapandemie begon. Het gaat ditmaal om een bekend virus, "waarvan we weten hoe we het moeten beheersen", zei de premier.
De WHO meldde woensdag dat het risico voor de volksgezondheid op dit moment laag blijft. De organisatie zegt de gezondheid van passagiers en bemanningsleden nauwlettend in de gaten te houden. Op het cruiseschip zijn verschillende voorzorgsmaatregelen genomen om verspreiding van het hantavirus tegen te gaan. Zo worden hutten gedesinfecteerd, blijven passagiers zoveel mogelijk in hun kamer en krijgen zij daar eten en drinken. Ook is opvarenden gevraagd een mondkapje te dragen.
Laatste evacuatievluchten
Een tweede en derde vliegtuig met opvarenden van het cruiseschip m/v Hondius is maandag vanuit Tenerife vertrokken naar Eindhoven. Dat meldt de organisatie achter de evacuatie. De vliegtuigen met opvarenden zijn inmiddels allemaal geland op Eindhoven Airport.
Eerder op de dag gingen de laatste passagiers die geëvacueerd moesten worden van boord van het cruiseschip, waar een uitbraak van het hantavirus is vastgesteld.
