
Panel
Vandaag, 22:08
De verwarming gaat de komende tijd bij steeds meer Nederlanders weer aan, maar de thermostaat wordt minder hoog gezet dan een paar jaar geleden. Nederlanders die de verwarming aan hebben, zetten die gemiddeld op 19,6 graden. Twee jaar geleden was dat nog 20,0 graden. Tegelijk maakt bijna de helft zich zorgen over wat een koude winter voor de energierekening betekent, blijkt uit onderzoek van het Hart van Nederland Panel.
Mensen die moeite hebben met het betalen van hun energierekening kunnen vanaf begin volgend jaar steun vanuit het Noodfonds Energie aanvragen. Zo is te zien in bovenstaande video.
Voor veel huishoudens komt het moment om de verwarming aan te zetten nu echt dichterbij. Na woensdag wordt koeler en wisselvalliger weer verwacht. Overdag dalen de temperaturen naar ongeveer 14 tot 15 graden. Daarmee begint voor veel huishoudens niet alleen het stookseizoen, maar ook het rekenen weer.
Wat moet er veranderen in Nederland? Waar maak jij je zorgen over? En wat gaat juist wél goed? In het Hart van Nederland Panel vragen we duizenden Nederlanders naar wat zij vinden van het nieuws van vandaag. Meld je aan en praat mee.
Meld je aan
Als de verwarming eenmaal aangaat, lijken Nederlanders bewuster met de temperatuur om te gaan. Gemiddeld staat de thermostaat als die aan staat op 19,6 graden. Dat is 0,4 graden lager dan twee jaar geleden, toen dezelfde vraag in dezelfde periode van het jaar werd gesteld en het gemiddelde op 20,0 graden uitkwam.
Op het eerste gezicht lijkt vier tiende van een graad misschien weinig, maar als gemiddelde over alle ondervraagden is het een opvallende verschuiving. Ook in de open antwoorden vertellen verschillende deelnemers dat ze bewust lager stoken.
"Ik stook op 17 graden omdat het te duur is. Voorheen, enkele jaren terug, stond de thermostaat op 20 graden", schrijft een respondent. Andere panelleden proberen de verwarming zo lang mogelijk helemaal te vermijden. "Mocht het koud worden trek ik gewoon een dekbed over me heen", schrijft iemand. Een ander kiest voor "een lekkere warme trui" zodra het echt koud wordt.
De meeste Nederlanders hebben sinds de zomer de verwarming nog niet gebruikt. Elf procent heeft hem al wel aangehad. Voor 63 procent was dat nog niet nodig om een andere reden dan geld, bijvoorbeeld omdat het huis nog warm genoeg is.
Maar bij een kwart speelt de portemonnee expliciet een rol. Bij 25 procent spelen de kosten mee als reden om de verwarming nog niet aan te zetten.
Voor sommige deelnemers gaat dat verder dan een beetje zuiniger stoken. "Ik durf de verwarming niet aan te doen want ik leef van een uitkering", schrijft iemand. Een andere respondent zegt de verwarming al jaren helemaal niet meer te gebruiken vanwege de kosten van stadsverwarming: "Ik betaal nu €100 in de maand puur en alleen voor de vaste lasten en belastingen en dergelijke. Meer dan dat kan ik niet betalen dus géén verwarming voor mij."
Ook gezondheid kan het besparen ingewikkeld maken. Een deelnemer schrijft: "De verwarming moet aan in verband met ziekte. Onder de 20 of 21 graden is dan niet meer leefbaar door de pijn." Een ander zegt vanwege reuma warmte nodig te hebben, maar een forse stijging van de energierekening niet te kunnen betalen.
Die verhalen passen bij de zorgen die breder in het panel leven. 46 procent maakt zich zorgen over een mogelijk koude winter vanwege de kosten om het huis te verwarmen. Een iets grotere groep, 53 procent, maakt zich daar weinig tot geen zorgen over.
Niet iedereen die op energie let, doet dat uit financiële noodzaak. Sommige deelnemers geven aan een goed geïsoleerde woning, zonnepanelen of een warmtepomp te hebben. Anderen verwarmen met een airco of houtkachel en gebruiken hun cv daardoor minder.
"We zetten de kachel pas aan als het echt niet aangenaam is", schrijft een respondent. "Niet echt omdat we het niet kunnen betalen, maar vooral omdat de kachel voor het kleinste beetje kou onnodig is."
Wie deze winter minder wil uitgeven zonder simpelweg in een kouder huis te gaan zitten, kan ook naar de instellingen en werking van de verwarming kijken. Met deze minder voor de hand liggende maatregelen valt volgens Milieu Centraal en de Consumentenbond energie te besparen:
1. Verlaag de temperatuur ín je cv-ketel Niet de thermostaat aan de muur, maar het water dat naar de radiatoren stroomt: bij veel cv-ketels kan de maximale aanvoertemperatuur van 80 naar 50 of 60 graden, waardoor een hr-ketel zuiniger kan werken. Let op: verlaag niet de temperatuur van het warme kraanwater, dat moet vanwege legionella op minimaal 60 graden blijven.
2. Kijk of je cv-ketel ongemerkt op 'comfort' staat Veel ketels houden in de comfortstand voortdurend de warmtewisselaar warm zodat er sneller warm water uit de kraan komt; overschakelen naar de ecostand kan volgens de Consumentenbond gemiddeld zo'n 10 tot 20 kuub gas per jaar besparen.
3. Laat je radiatoren waterzijdig inregelen Wordt de ene kamer bloedheet en blijft een andere koud, dan kan het warme water verkeerd over de radiatoren worden verdeeld; goed inregelen kan volgens de Consumentenbond het energiegebruik met 10 tot 15 procent verlagen en tegelijkertijd het comfort verbeteren.
4. Een kleine ventilator onder de radiator kan juist gas besparen Radiatorventilatoren blazen de warmte sneller de kamer in en zorgen volgens Milieu Centraal dat een radiator ongeveer 20 procent meer warmte kan afgeven, waardoor je cv op een lagere temperatuur kan werken.
Dit onderzoek is uitgevoerd onder het Hart van Nederland-panel. Vanaf 2.000 respondenten wordt de steekproef gecontroleerd en waar nodig gewogen op onder meer geslacht, leeftijd, regio, opleiding en stemgedrag bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen, aan de hand van de Gouden Standaard van Data & Insights Network en officiële bevolkings- en verkiezingsgegevens. De vragenlijst is door de redactie zo neutraal mogelijk opgesteld. De steekproeftrekking, het veldwerk en de weging worden uitgevoerd door onderzoeksbureau No Ties, onderdeel van Highberg. Lees hier de volledige verantwoording van onze panelonderzoeken.



