
Panel
Vandaag, 17:38
Maandagavond om 20.00 uur is het weer twee minuten stil in Nederland. Dodenherdenking blijft voor veel mensen belangrijk: 92 procent van de Nederlanders doet mee aan de stilte. Maar waar denken mensen eigenlijk aan op dat moment?
Voor de meeste mensen draait 4 mei nog altijd in de eerste plaats om de Tweede Wereldoorlog. 41 procent zegt vooral stil te staan bij de slachtoffers uit die periode. Dat blijkt uit onderzoek van het Hart van Nederland Panel onder een representatieve groep van 2.111 respondenten.
Daarnaast denkt een deel breder. Zo staat 21 procent stil bij slachtoffers van alle oorlogen van de Tweede Wereldoorlog én daarna.
Voor anderen gaat het moment ook over iets persoonlijks of actuelers. 13 procent zegt vooral na te denken over de eigen vrijheid. Een kleiner deel denkt aan oorlogservaringen van naasten (4 procent) of aan huidige conflicten in de wereld (ook 4 procent). Een kleine groep van 0,3 procent zegt vooral stil te staan bij de eigen oorlogservaringen.
In het onderzoek is panelleden ook gevraagd in hoeverre zij het accepteren dat Dodenherdenking wordt aangegrepen om te demonstreren. In de afgelopen jaren werd op 4 mei geregeld actie gevoerd.
Een grote meerderheid van 78 procent vindt demonstreren op deze dag echter niet gepast. Twee jaar geleden vond 84 procent nog dat dit niet zou moeten kunnen, dus de weerstand is weliswaar iets afgenomen.
Wel lijkt er meer ruimte te ontstaan voor protest buiten de twee minuten stilte. 16 procent vindt demonstreren acceptabel, zolang het niet tijdens het officiële herdenkingsmoment gebeurt. Dat is een duidelijke stijging ten opzichte van twee jaar geleden (10 procent).
Slechts een kleine groep van 2 procent vindt dat demonstreren zelfs tijdens de twee minuten stilte moet kunnen.
Maandagochtend werd het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam beklad met graffiti. Daarbij werd het woord 'genocide' geschreven. Dat leidde tot veel kritiek, onder meer van premier Jetten. Bekijk de reacties in deze video:

Dit onderzoek is uitgevoerd onder het Hart van Nederland-panel, dat zo representatief mogelijk is voor de volwassen Nederlandse bevolking op basis van onder meer geslacht, leeftijd, regio, opleiding en politieke voorkeur (Gouden Standaard van Data & Insights Network en CBS). De vragenlijst is door de redactie neutraal opgesteld, het veldwerk is gedaan door onderzoeksbureau No Ties, onderdeel van Highberg. Bij minimaal 2.000 respondenten wordt de steekproef gecontroleerd en zo nodig gewogen; de foutmarge is bij die omvang rond de 2,2 procentpunt bij een uitkomst van 50 procent, met een betrouwbaarheidsniveau van 95 procent. Lees hier de volledige verantwoording van onze panelonderzoeken.