Minder Nederlanders steunen asielwetten na aanpassing
Panel
21 apr 2026, 06:17
Op de dag dat de Eerste Kamer stemt over de omstreden asielwetten, blijkt dat het draagvlak onder Nederlanders flink is verschoven. De aanpassingen die juist bedoeld waren om de wetten acceptabeler te maken, hebben de steun onder de bevolking eerder verkleind dan vergroot.
Uit representatief onderzoek onder 2.902 leden van het Hart van Nederland Panel blijkt dat nog maar 40 procent de asielwetten in hun huidige vorm steunt. Daarmee zijn de wetten van een meerderheid naar een minderheidspositie gezakt.
Wat is er veranderd?
De twee asielwetten bevatten tal van instroom beperkende en uitstroom bevorderende maatregelen en werden voorbereid door de toenmalig asielminister Marjolein Faber (PVV). In de Tweede Kamer wist de PVV een nipte meerderheid te krijgen om daar nog een extra onderdeel aan toe te voegen, namelijk de strafbaarstelling van mensen die zich illegaal in Nederland bevinden.
Doordat de formulering van die strafbaarstelling ook ruimte liet om hulp aan illegalen strafbaar te stellen dreigde de steun voor de wetten weer te verdwijnen. Daarom kwam er een zogeheten 'reparatiewet' die deze punten versoepelden.
In de aangepaste versie wordt duidelijker vastgelegd dat niet iedereen zonder verblijfsrecht automatisch strafbaar is, maar vooral mensen die actief hun terugkeer frustreren. Ook is expliciet gemaakt dat hulpverlening aan deze groep niet strafbaar wordt.
Die wijzigingen waren cruciaal om partijen als het CDA over de streep te trekken. Maar tegelijk zorgden ze voor weerstand bij andere partijen, met name aan de rechterkant. Zo liet de PVV weten juist tegen deze aanpassingen te zijn en dreigt de partij daardoor tegen (delen van) de wetten te stemmen.
De aanpassing kreeg een ruime meerderheid in de Tweede Kamer. Ook de PVV in de Tweede Kamer steunde destijds de aanpassing. Nu de wetten voorliggen in de Eerste Kamer heeft de PVV zich daar echter tegen de aanpassing gekeerd, waardoor de asielwetten er mogelijk niet doorheen gaan komen.
Effect op steun onder Nederlanders
Die politieke spanning zie je ook terug in de onderzoekscijfers. Vóór de aanpassingen was 60 procent van de Nederlanders nog voor de asielwetten. Maar na de 'reparatie' is dat beeld gekanteld.
Een kleine groep (10 procent) is overtuigd geraakt en steunt de wetten nu wél terwijl ze dat eerst niet deden. Maar een veel grotere groep (30 procent) haakt juist af en zegt de aanpassingen in de wetten niet meer te kunnen steunen.
Het gevolg: per saldo blijft nog maar 40 procent over die de asielwetten steunt.
Opvallende verschuiving
De verschuiving komt vooral doordat met name aanhangers van FVD, BBB, PVV en JA21 ontevreden zijn over de reparatiewet.
De nieuwe steun komt juist vaker van kiezers van partijen die eerder kritisch waren, zoals SP, GroenLinks-PvdA en Volt. Daarmee schuiven de wetten politiek gezien richting het midden, maar verliezen ze onder de streep steun bij het bredere publiek.
Dit onderzoek is uitgevoerd onder het Hart van Nederland-panel, dat zo representatief mogelijk is voor de volwassen Nederlandse bevolking op basis van onder meer geslacht, leeftijd, regio, opleiding en politieke voorkeur (Gouden Standaard van Data & Insights Network en CBS). De vragenlijst is door de redactie neutraal opgesteld, het veldwerk is gedaan door onderzoeksbureau No Ties, onderdeel van Highberg. Bij minimaal 2.000 respondenten wordt de steekproef gecontroleerd en zo nodig gewogen; de foutmarge is bij die omvang rond de 2,2 procentpunt bij een uitkomst van 50 procent, met een betrouwbaarheidsniveau van 95 procent. Lees hier de volledige verantwoording van onze panelonderzoeken.
