OverzichtTip de redactie
Volg Hart van Nederland

'Nederlands wapenbedrijf betrokken bij strijd Oekraïne, experts waarschuwen voor gevolgen'

Beleid

Vandaag, 11:01

Link gekopieerd

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben maandenlang actief meegedaan aan de oorlog in Oekraïne. Ze hielpen bij het onderscheppen van Russische drones en ondersteunden Oekraïense militairen bij aanvallen op Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van NRC. Deskundigen waarschuwen dat de betrokkenheid van het bedrijf risico's kan opleveren voor Oekraïense burgers en Nederland. Defensieminister Dilan Yeşilgöz wil niet inhoudelijk reageren op de onthullingen.

Volgens NRC waren medewerkers van Destinus dag en nacht bezig met het opsporen en bestrijden van Russische Shahed-drones. Ook hielpen ze Oekraïense militairen bij het afschieten van aanvalsdrones richting Rusland. Destinus-topman Mikhail Kokorich bevestigt tegenover de krant dat medewerkers testdrones hebben gelanceerd en bediend tegen Russische drones. Dat gebeurde volgens hem onder leiding van Oekraïense militairen.

Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen liet woensdag weten dat Rusland Nederland nu onder druk probeert te zetten. In de bovenstaande video zegt hij dat "we ons geen angst moeten laten aanjagen."

Nederland heeft voor honderden miljoenen euro's aan bestellingen geplaatst bij Destinus. Ook regelde de Nederlandse overheid de exportpapieren voor de drones die werden ingezet tegen Russische toestellen. Volgens NRC functioneerden die drones niet altijd goed en stortten ze regelmatig neer. Het bedrijf zou de inzet in Oekraïne mede hebben gebruikt om zijn wapens als 'battlefield proven', oftewel bewezen op het slagveld, te kunnen presenteren.

Deskundigen waarschuwen voor risico's

Deskundigen op het gebied van oorlogsrecht stellen tegenover de krant dat de activiteiten van Destinus kunnen worden gezien als rechtstreekse deelname aan vijandelijkheden. Volgens hen kan dat gevaarlijk zijn voor Oekraïense burgers en Nederland. Ook het ministerie van Defensie stelt in een algemene reactie dat het inzetten van een wapensysteem tegen een partij in een gewapend conflict neerkomt op directe deelname aan de strijd.

Mensen die zonder onderdeel te zijn van de krijgsmacht rechtstreeks deelnemen aan vijandelijkheden, zijn volgens Defensie niet bevoegd om dat geweld te gebruiken. Dat kan betekenen dat zij strafrechtelijk worden vervolgd. Het ministerie wil niet ingaan op de specifieke activiteiten van Destinus vanwege veiligheidsoverwegingen.

Yeşilgöz wil niet reageren

Minister Yeşilgöz wilde donderdag op een wapenbeurs in het Rotterdamse Ahoy tegenover BNR niet inhoudelijk reageren op de onthullingen. Volgens haar helpt Nederland Oekraïne volgens het humanitair oorlogsrecht. Wel stelde ze dat wapens niet per se op een slagveld hoeven te worden getest. "Sterker nog, het is veel beter als ze getest zijn in een oefenscenario."

Vorige maand bestempelde defensieminister Yeşilgöz Rusland als 'de vijand' in de Tweede Kamer. In de video hieronder licht ze dat nogmaals toe:

Yeşilgöz noemt Rusland 'de vijand', ambassade eist uitleg

Defensie laat weten voortdurend in gesprek te zijn met Nederlandse defensiebedrijven, waaronder Destinus. Over de inhoud van die gesprekken doet het ministerie geen uitspraken.