'Gedwongen krimp veestapel voorlopig nodig voor stikstofdoel'

Een gedwongen krimp van de veestapel lijkt voorlopig nodig om de stikstofuitstoot in 2035 genoeg terug te dringen. Zonder extra maatregelen blijft het doel van het kabinet van 42 procent minder ammoniakuitstoot in de landbouw buiten bereik. Dat blijkt uit een analyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het zou gaan om 5 tot 10 procent minder rechten om dieren te houden.

Het kabinet kwam in juni met een flink pakket aan maatregelen om Nederland van het 'stikstofslot' te krijgen. Zo komen er uitstootdoelen per boer en zones rond natuurgebieden. Als dat niet genoeg oplevert, kan in 2035 worden gekort op dierrechten.

Doel nog buiten bereik

Volgens het PBL zorgen de doorgerekende maatregelen voor ongeveer 40 procent minder ammoniakuitstoot dan in 2019. Het gat kan mogelijk worden gedicht met extra maatregelen, bijvoorbeeld rond het uitrijden van mest. Die plannen waren nog niet duidelijk genoeg om mee te rekenen.

Het PBL gaat er ook vanuit dat alle plannen worden uitgevoerd zoals ze op papier staan. Lukt dat niet, dan kan een grotere gedwongen krimp nodig zijn.

Op het dwangmiddel dat het kabinet achter de hand houdt, is het PBL ook kritisch. De kans bestaat daardoor dat boeren wel aan hun individuele doel voldoen, maar toch dieren moeten wegdoen omdat het landelijke doel niet wordt gehaald. Die mogelijkheid kan investeringen afschrikken, waarschuwt het planbureau.

Volgens het PBL vragen de plannen "het uiterste" van boeren en de overheid. Ook het tempo waarin natuurgebieden worden hersteld "moet zeer fors omhoog".

Minister wil gedwongen krimp voorkomen

Alles is erop gericht om gedwongen krimp van de veestapel te voorkomen, zegt landbouwminister Jaimi van Essen in een reactie op de doorrekeningen. Volgens hem is het mogelijk om met de plannen de doelen voor vermindering van stikstofuitstoot te halen, zonder dat daarbij een "generieke korting" op de rechten om dieren te houden nodig is.