
Panel
Vandaag, 18:12
Honderd dagen na de beëdiging van het kabinet-Jetten is het enthousiasme onder Nederlanders verder afgenomen. Dat geldt niet alleen voor oppositiekiezers, maar ook voor de eigen achterban.
Wat vinden collega-politici van de eerste honderd dagen van het kabinet? In de video bovenaan reageren Wilders (PVV), Paternotte (D66) en Bontenbal (CDA).
Uit representatief onderzoek onder het Hart van Nederland-Panel blijkt dat 70 procent van de Nederlanders negatiever is gaan denken over de plannen van het kabinet. Slechts 4 procent zegt positiever te zijn geworden. Zelfs onder kiezers van D66, VVD en CDA zegt 61 procent inmiddels negatiever tegen de plannen aan te kijken.
Wil jij meepraten over thema's zoals de toekomst van vuurwerk, lange wachtlijsten in de zorg of politieke besluiten? Meld je met deze blauwe knop aan voor het Hart van Nederland-panel en bepaal wat nieuws wordt!
Het meest opvallende cijfer uit het onderzoek is misschien nog wel wat Nederlanders níét weten te noemen. Maar liefst 73 procent zegt dat het kabinet hen op geen enkel onderwerp positief heeft verrast. Nog eens 7 procent weet het niet. Slechts kleine groepjes noemen defensie en internationale veiligheid (8 procent), klimaat (4 procent) of asiel en migratie (4 procent).
Daartegenover staat een lange lijst teleurstellingen. Vooral asiel en migratie springt eruit: 61 procent noemt dat als onderwerp waarop het kabinet heeft tegengevallen. Kort daarachter volgen thema's als boodschappen, energie en koopkracht (54 procent), AOW en pensioenen (51 procent), werk en inkomen (50 procent), zorg (49 procent) en woningbouw (49 procent).
Het kabinet krijgt inmiddels gemiddeld een 3,5 van Nederlanders. Bij de start was dat nog een 4,1.
Ook premier Rob Jetten levert in. Zijn rapportcijfer daalt van een 4,3 naar een 3,8. Zelfs onder coalitiestemmers blijft het enthousiasme beperkt. Zij geven het kabinet gemiddeld een 4,8 en Jetten een 5,2.
Dat er nog weinig impact lijkt te zijn, komt mogelijk doordat het kabinet een minderheid in de Tweede Kamer vertegenwoordigt. Daardoor moet het op alle thema's steun zoeken bij partijen in de oppositie. Welke fracties daarvoor gevraagd moeten worden zijn stemmers van de coalitie het maar moeilijk over eens.
Mensen die vorig jaar op D66 stemden kijken relatief vaak naar partijen als Progressief Nederland, waarvan 81% wil dat deze partij erbij wordt betrokken, 50PLUS (ook 81%), ChristenUnie (76%), SP (71%) en Volt (67%). VVD-kiezers zien juist graag samenwerking met JA21 (90%), 50PLUS (80%) en BBB (74%). CDA-kiezers zoeken hun bondgenoten vooral bij JA21 (82%), 50PLUS (81%), ChristenUnie (69%), SGP (68%) en SP (68%).
Vooral JA21, SGP, ChristenUnie en 50PLUS lijken op deze manier breed geaccepteerd te worden door de achterbannen van de coalitiepartijen. Ze krijgen ieder van elke achterban minimaal 50 procent steun, behalve bij D66-stemmers die SGP net onder de 50 procent steun geeft.
Groep Markuszower, die voor enkele omstreden uitspraken van de voorman nog geregeld werd betrokken bij mogelijke samenwerking met het kabinet op enkele thema's, krijgt relatief weinig steun; onder de VVD-stemmers is slechts 53 procent voorstander hiervan, onder de achterban van CDA (29%) en D66 (15%) nog lager.
Dit onderzoek is uitgevoerd onder het Hart van Nederland-panel, dat zo representatief mogelijk is voor de volwassen Nederlandse bevolking op basis van onder meer geslacht, leeftijd, regio, opleiding en politieke voorkeur (Gouden Standaard van Data & Insights Network en CBS). De vragenlijst is door de redactie neutraal opgesteld, het veldwerk is gedaan door onderzoeksbureau No Ties, onderdeel van Highberg. Bij minimaal 2.000 respondenten wordt de steekproef gecontroleerd en zo nodig gewogen; de foutmarge is bij die omvang rond de 2,2 procentpunt bij een uitkomst van 50 procent, met een betrouwbaarheidsniveau van 95 procent. Lees hier de volledige verantwoording van onze panelonderzoeken.