Israël naar stembus: meeste Nederlanders hopen op vertrek Netanyahu

Een meerderheid van de deelnemers aan het Hart van Nederland Panel hoopt dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu na de verkiezingen van dinsdag niet terugkeert als regeringsleider. Zes op de tien panelleden (60 procent) zien het liefst een regering zonder hem. Slechts 9 procent hoopt dat Netanyahu aan de macht blijft. De overige 31 procent heeft geen voorkeur.

Israël kiest dinsdag een nieuw parlement. De verkiezingen draaien voor een belangrijk deel om de toekomst van Netanyahu, die al jarenlang het politieke gezicht van Israël is. Hij krijgt onder meer kritiek op zijn verantwoordelijkheid voor de veiligheidsproblemen rond de Hamasaanval van 7 oktober 2023 en zijn plannen om de macht van rechters te beperken. Zijn aanhangers wijzen juist op zijn ervaring en harde veiligheidsbeleid.

Ook meerderheid VVD-stemmers wil andere regering

De wens voor een regering zonder Netanyahu is het grootst onder kiezers van GroenLinks-PvdA (95 procent) en D66 (82 procent). Maar ook onder CDA-stemmers (74 procent) en VVD-stemmers (62 procent) hoopt een duidelijke meerderheid op zijn vertrek.

Onder kiezers van BBB (23 procent), PVV (19 procent), JA21 (18 procent) en FVD (15 procent) is de steun voor het aanblijven van Netanyahu relatief groter, al hopen ook deze stemmers in meerderheid dat Netanyahu vertrekt als premier. Mannen (14 procent) hopen ook vaker dat hij aan de macht blijft dan vrouwen (4 procent).

Niet iedereen die een andere regering wil, is overigens tegen het Israëlische veiligheidsbeleid. Een panellid schrijft: "Het feit dat ik wil dat de regering van Netanyahu verliest wil niet zeggen dat ik het niet met hem eens ben - maar ik vind het beter als er nieuwe mensen aan de macht komen zodat de persoon Netanyahu niet langer de discussie belemmert over het beleid ten aanzien van de veiligheid van de staat Israël."

Wat staat er dinsdag op het spel?

Een belangrijke uitdager van Netanyahu is voormalig legerleider Gadi Eisenkot. Een belangrijke uitdager van Netanyahu is oud-legerleider Gadi Eisenkot. Zijn partij Yashar wil onder meer de onafhankelijkheid van rechters beschermen, de dienstplicht uitbreiden en de hoge kosten van levensonderhoud aanpakken. Op veiligheidsgebied liggen zijn standpunten dichter bij die van Netanyahu: ook Eisenkot wil Hamas militair uitschakelen en ziet voorlopig geen ruimte voor een Palestijnse staat.

Een vertrek van Netanyahu betekent daarom niet automatisch dat Israël een heel andere koers gaat varen. Bovendien kiezen Israëliërs niet rechtstreeks hun premier, maar de 120 leden van het parlement, net zoals we dat in Nederland kennen. Welke partijen daarna samen een regering kunnen vormen, bepaalt uiteindelijk wie het land gaat leiden.