Veel protesten vandaag, maar weinig geloof in invloed op politiek

Nederland staat zaterdag een flinke protestdag te wachten. In Den Haag worden meerdere demonstraties gehouden en in Utrecht wil Extinction Rebellion ondanks een verbod de A12 blokkeren. Maar heeft al dat actievoeren wel zin? Volgens veel Nederlanders niet: 74 procent denkt dat demonstraties over het algemeen geen invloed hebben op de keuzes die de politiek uiteindelijk maakt.

Dat blijkt uit onderzoek van het Hart van Nederland Panel. Slechts 23 procent denkt dat demonstreren wél invloed heeft op politieke besluiten. 3 procent weet het niet.

"Ik begin ondertussen wel demonstratiemoe te worden. Elke dag staan ze wel ergens", schrijft een deelnemer. Een ander ziet het juist heel anders: "Er moet gedemonstreerd worden om gehoord te worden."

Meerdere demonstraties in Den Haag

Op het Malieveld in Den Haag staat zaterdag vanaf 12.30 uur de manifestatie Wij Zijn Het Volk gepland. De organisatie keert zich onder meer tegen het kabinetsbeleid en migratie. Na de bijeenkomst staat ook een mars gepland.

Rond de manifestatie ontstond vooraf onrust na een Facebookbericht van organisator Ron Sloof van Pro Patria, waarin onder meer werd gesproken over het veiligstellen van de toekomst van "blanke kinderen" en de "blanke Arische vrouw", aldus het AD. Medeorganisator Femke van Weilandt nam afstand van de uiting en woordvoerder Iwan Dienjes trok zich terug. Ook verschillende aangekondigde deelnemers zegden af. De manifestatie staat voor zaterdag nog wel gepland.

Elders in Den Haag wordt zaterdag een tegendemonstratie gehouden. Die vindt plaats op het Spuiplein. De gemeente en politie houden de verschillende groepen uit elkaar.

De dag ligt extra gevoelig door wat vorig jaar rond dezelfde datum op en rond het Malieveld gebeurde. De demonstratie #ElsFest liep toen uit op ernstige rellen en vernielingen. Tientallen verdachten zijn daarvoor voor de rechter gebracht.

XR wil ondanks verbod A12 op

Ook rond Utrecht wordt rekening gehouden met actie. Extinction Rebellion en Utrecht for Palestine willen zaterdag opnieuw de A12 blokkeren. Ze voeren actie tegen fossiele subsidies en het Nederlandse beleid ten aanzien van Israël en de Palestijnen.

De gemeente Utrecht heeft een blokkade van de snelweg verboden. Demonstreren mag wel op het Domplein. Volgens de gemeente is een blokkade van de A12 te gevaarlijk voor demonstranten en weggebruikers en kan die de doorgang van hulpdiensten hinderen.

XR liet vrijdag weten de actie desondanks door te willen zetten. Weggebruikers moeten daarom rekening houden met mogelijke verkeershinder rond de A12.

'Te vaak uit de hand'

Veel Nederlanders zijn niet alleen sceptisch over wat demonstraties opleveren. Ook de manier waarop sommige protesten verlopen, zit ze dwars. 78 procent vindt dat demonstraties in Nederland te vaak uit de hand lopen door bijvoorbeeld geweld of andere zaken die niet volgens de regels verlopen. 19 procent vindt dat niet.

In de open reacties komt regelmatig terug dat mensen daarbij onderscheid maken tussen verschillende soorten demonstraties. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat boerenprotesten anders worden behandeld dan acties van klimaatactivisten. Anderen vinden juist dat iedere demonstratie aan dezelfde grenzen moet worden gehouden.

"Demonstreren is een recht, maar met gezichtsbedekking moet strafbaar worden", schrijft een deelnemer. Een ander vindt dat acties vooral bedoeld moeten zijn om mensen te overtuigen: "Het gaat om overtuigen, laten zien hoe groot het deel mensen is dat zo'n actie steunt."

Toch begrip als het misgaat

Opvallend is dat ruim een derde niet iedere overtreding tijdens een demonstratie direct afwijst. 36 procent zegt soms begrip te hebben wanneer een demonstratie uit de hand loopt met geweld of andere zaken die niet volgens de regels verlopen.

Dat begrip verschilt sterk per politieke achterban. Onder mensen die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen FVD stemden zegt 72 procent soms begrip te hebben voor uit de hand lopende demonstraties. Bij PVV-kiezers is dat 62 procent.

In de open antwoorden leggen sommige deelnemers een verband met het gevoel dat demonstranten anders niet worden gehoord. "Qua rellen vind ik dat dit komt uit onvrede omdat de politiek niet luistert naar de burgers", schrijft iemand.

Anderen trekken juist een duidelijke grens. "Demonstraties alleen op toegestane plaatsen", vindt een deelnemer. "Verkiezingen bepalen de samenstelling van een kabinet. Als je iets anders wilt, dan de volgende keer anders stemmen."