Nederlanders bezorgd om vrijheid, vooral door polarisatie en oorlogen
Panel
5 mei 2026, 06:15
Nederland viert dinsdag Bevrijdingsdag, maar niet iedereen doet dat met een onbezorgd gevoel. Veel Nederlanders maken zich juist zorgen over de vrijheid in ons land.
Uit representatief onderzoek onder 2.111 leden van het Hart van Nederland Panel blijkt dat dit jaar 43 procent Bevrijdingsdag gaat vieren. Een kleinere groep, 12 procent, trekt er ook echt op uit voor een festival, evenement of andere activiteit. Meer dan de helft van de Nederlanders, 54 procent, viert de dag niet.
Dat de tegenstellingen in Nederland groter worden, merken ze ook bij SIRE. Om die reden doet de onafhankelijke stichting iets bijzonders: het herhalen van een campagne. De oorspronkelijk in 2023 gelanceerde campagne 'Verlies elkaar niet als polarisatie dichtbij komt' werd begin dit jaar weer van stal gehaald:
Polarisatie in Nederland neemt toe, SIRE start campagne opnieuw
Zorgen om vrijheid
Deze dag staat voor een groot deel in het teken van het vieren van de vrijheid, maar veel Nederlanders zeggen zich zorgen te maken over de staat van de vrijheid in ons land. De grootste zorg is polarisatie: 37 procent noemt het als probleem dat groepen steeds meer tegenover elkaar komen te staan. Ook oorlogen en spanningen in de wereld houden veel mensen bezig. Dat wordt door 34 procent genoemd.
Daarnaast zegt 27 procent te merken dat vrijheid in Nederland langzaam afneemt. Ook criminaliteit en onveiligheid spelen mee: bijna een kwart noemt dat als bedreiging voor het gevoel van vrijheid.
Meld je aan voor het Hart van Nederland-panel
Wil jij meepraten over thema's zoals de toekomst van vuurwerk, lange wachtlijsten in de zorg of politieke besluiten? Meld je met deze blauwe knop aan voor het Hart van Nederland-panel en bepaal wat nieuws wordt!
'Kun je nog zeggen wat je vindt?'
Voor een deel van de Nederlanders gaat vrijheid ook over de ruimte om je mening te geven. 19 procent maakt zich zorgen dat je niet meer alles kunt zeggen wat je vindt. Nog eens 8 procent noemt de invloed van sociale media hierop als zorg.
Daarnaast noemt 16 procent de hoeveelheid regels en beperkingen vanuit de overheid. Een kleinere groep wijst naar discriminatie en ongelijke behandeling (9 procent) als een van hun grootste punten van zorg rond vrijheid in ons land.
Dit onderzoek is uitgevoerd onder het Hart van Nederland-panel, dat zo representatief mogelijk is voor de volwassen Nederlandse bevolking op basis van onder meer geslacht, leeftijd, regio, opleiding en politieke voorkeur (Gouden Standaard van Data & Insights Network en CBS). De vragenlijst is door de redactie neutraal opgesteld, het veldwerk is gedaan door onderzoeksbureau No Ties, onderdeel van Highberg. Bij minimaal 2.000 respondenten wordt de steekproef gecontroleerd en zo nodig gewogen; de foutmarge is bij die omvang rond de 2,2 procentpunt bij een uitkomst van 50 procent, met een betrouwbaarheidsniveau van 95 procent. Lees hier de volledige verantwoording van onze panelonderzoeken.
