Zorgen overheersen bij Nederlanders na AfD-winst: meerderheid ziet duidelijke les

De grote verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt wordt in Nederland met gemengde gevoelens ontvangen. Uit onderzoek van het Hart van Nederland Panel blijkt dat 38 procent bezorgd is over de uitslag. Een kwart is juist blij. Tegelijk ziet een meerderheid een duidelijke les voor de Nederlandse politiek: zo vindt 54 procent dat de opmars van de AfD ook bij ons moet leiden tot een strenger asiel- en migratiebeleid.

Nog eens 21 procent reageert neutraal op de winst van de AfD. De overige 16 procent heeft geen interesse in de uitslag of weet niet wat ervan te vinden.

Dezelfde ontwikkeling zorgt voor hoop én vrees

De redenen voor blijdschap en bezorgdheid laten een opvallende tegenstelling zien. Mensen die positief reageren, noemen vooral de standpunten van de AfD over asiel en migratie. Ook waarderen zij dat de partij volgens hen problemen benoemt waar andere politieke partijen niet over praten. Sommigen hopen bovendien dat de verkiezingsuitslag gevolgen krijgt voor de politiek in andere Europese landen en Nederland.

Juist dat laatste is voor bezorgde Nederlanders een reden om de uitslag met argusogen te bekijken. Zij vrezen dat de opkomst van de AfD overslaat naar Nederland of andere landen in de Europese Unie. Ook vinden zij sommige ideeën en uitspraken van de partij te extreem. De standpunten van de AfD over Oekraïne en Rusland vormen eveneens een belangrijke bron van zorg.

Een respondent vat die dubbelheid samen: "Ik zie mezelf als midden conservatief, ik denk dat de opkomst van de AfD ook in Nederland gevolgen kan krijgen als de huidige regering het asielprobleem niet onder controle krijgt. Ik mis samenwerking van de politici. Ik zie veel ego's. Als dit doorgaat wordt FVD de grootste hier, daar zit ik niet op te wachten."

Nederlanders zien meerdere lessen voor politiek

De boodschap die Nederlanders uit de Duitse uitslag halen, gaat bovendien verder dan migratie. Na de 54 procent die een strenger asiel- en migratiebeleid wil, zegt 47 procent dat politici beter moeten luisteren naar mensen die zich niet gehoord voelen. Bijna evenveel, 46 procent, vindt dat de politiek problemen in het dagelijks leven van mensen beter moet oplossen.

Ook bestaanszekerheid en vertrouwen spelen mee. Zo wil 43 procent dat de kosten van levensonderhoud worden aangepakt en vindt 42 procent dat de politiek moet zorgen voor meer vertrouwen in de politiek en de overheid. Vier op de tien vinden daarnaast dat partijen met veel kiezers niet bij voorbaat moeten worden uitgesloten, maar juist serieus moeten worden genomen.

Een respondent die geen voorstander is van de Duitse partij, ziet toch een boodschap in de uitslag: "We kunnen er wel wat van opsteken, onder andere asielbeleid en kortere politieke lijntjes."

Andere Nederlanders leggen juist de nadruk op de risico's van de verkiezingswinst. Zo noemt een respondent de uitslag simpelweg "Best beangstigend". Van de ondervraagden vindt 35 procent dat politici eerlijker moeten zijn over wat de politiek wel en niet kan oplossen. Nog eens 28 procent ziet het voorkomen van verdere tegenstellingen tussen groepen mensen als een les die Nederlandse partijen uit de Duitse verkiezingen moeten trekken.