Recordaantal meldingen van misstanden op de werkvloer

Meer mensen deden vorig jaar melding van vermoedens van misstanden op de werkvloer, meldt het Huis voor Klokkenluiders (HvK). Er werden bijna 700 aanvragen voor advies ingediend, het hoogste aantal sinds de oprichting van het adviespunt in 2016. In 2024 waren het er nog 467. Bijna alle klokkenluiders zeggen dat ze na melding benadeeld worden, hoewel dat wettelijk verboden is.

Werknemers met vermoedens van misstanden op de werkvloer kunnen bij HvK advies vragen over hoe zij hiermee kunnen omgaan. Het kan gaan om verdenking van fraude, grensoverschrijdend gedrag of een heersende angstcultuur. Melders krijgen advies over de mogelijkheden en risico's bij het doen van een melding.

De Rijksoverheid lanceerde een half jaar geleden de campagne ‘Man, zeg er wat van!’, bedoeld om grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan. In deze video zie je wat mensen daarvan vinden:

2:50

Rijksoverheid lanceert dinsdag nieuwe campagne: 'Man, zeg er wat van!'

Goede ontwikkeling

Volgens Cornelis van der Werf, voorzitter van HvK, is het een goede ontwikkeling dat mensen zich durven uit te spreken bij een vermoeden van een misstand.

Van de 697 adviesvragen die vorig jaar werden gesteld, zijn 41 omgezet in klokkenluiderszaken. HvK beoordeelt dan of een vermoeden van een misstand voldoet aan de voorwaarden van de Wet bescherming klokkenluiders. Vereisten zijn dat de melder een werkrelatie heeft met de benoemde organisatie en dat het vermoeden meerdere mensen raakt, maatschappelijke impact heeft en vaker dan eens voorkomt. In totaal liepen er vorig jaar 90 klokkenluiderszaken, waarvan 49 uit eerdere jaren kwamen. In 2025 zijn 41 zaken afgerond.

Ontslag

HvK presenteert het onderzoek aan de werkgever, die moet verantwoorden hoe er vervolg aan aanbevelingen is gegeven. In de praktijk kunnen eindrapporten herleidbaar zijn naar betrokkenen. Daarom deed HvK ook onderzoek naar de gevolgen van het melden van een misstand bij een werkgever. Negen op de tien melders zeggen een vorm van benadeling te ervaren. Zo zijn ze overgeplaatst, op non-actief gezet of ontslagen.

Volgens Van der Werf is het "zuur om te constateren dat melders, die de moed hebben misstanden aan de kaak te stellen, daar uiteindelijk last van hebben". Benadeling na melding is wettelijk verboden, maar schending daarvan heeft vaak geen gevolgen. Volgens het HvK zal de situatie voor melders niet verbeteren zolang er geen duidelijke consequenties zijn.