Gasprijs schiet 25 procent omhoog door onrust na aanvallen op Iran

De Europese gasprijs is maandag hard omhooggeschoten door de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en de vergeldingsacties van Iran. Vooral het stilleggen van de scheepvaart door de Straat van Hormuz zorgt voor onrust op de markt. Via deze zeestraat wordt ongeveer een vijfde van al het vloeibaar gemaakte aardgas (lng) ter wereld vervoerd. Dit heeft ook gevolgen voor Nederland.

Op de Amsterdamse gasbeurs steeg de prijs kort na opening met 20 procent tot 38,44 euro per megawattuur. Bij de start van de handel ging het zelfs om een plus van 25 procent, de sterkste stijging sinds augustus 2023. Vorig jaar februari lag de prijs nog boven de 50 euro, maar daarna daalde die juist door grote lng-importen in Europa.

Door de oorlog in Iran stijgen ook de prijzen aan de pomp en raakt het ook Nederlanders in hun portemonnee. Toch hebben sommigen begrip voor de aanvallen:

1:45

Olieprijzen stijgen door onrust Midden-Oosten

Effect op wereldwijde markt

Qatar speelt een sleutelrol in de wereldwijde levering van lng, onder meer aan Europa en Azië. Energiekenner Florence Schmit van Rabobank waarschuwt dat als het land "geen ladingen kan exporteren door infrastructuurschade of scheepvaartbelemmeringen, zou het effect op de wereldwijde gasprijzen dramatisch zijn".

Ook kenners van de Amerikaanse bank Goldman Sachs zien risico's. Zij stellen dat de Europese gasprijzen ruimschoots kunnen verdubbelen als de scheepvaart door de Straat van Hormuz een maand stilligt. De impact op de Verenigde Staten blijft waarschijnlijk beperkt, omdat dat land zelf veel lng exporteert en de productie al op volle kracht draait.

Wat betekent dit voor Nederland?

De prijsstijging komt op een gevoelig moment. De Nederlandse gasvoorraad is geslonken tot een uitzonderlijk laag niveau. Gasunie liet in februari weten dat de lage voorraad "geen reden tot zorg" was vanwege "voldoende aanvoer" uit het buitenland. Ook in de rest van Europa zijn de voorraden ongebruikelijk laag, waardoor deze zomer veel lng moet worden ingekocht voor de winter.

Qatar heeft inmiddels een tijdelijke opschorting van alle scheepvaart aangekondigd. Gastankers die zouden laden in de Verenigde Arabische Emiraten stellen hun plannen uit. Israël sloot enkele gasvelden, waardoor Egypte op zoek moet naar andere leveranciers.