Nederland stevent af op een van de droogste jaren ooit

De droogte in Nederland neemt serieuze vormen aan. Binnen enkele dagen evenaart 2026 het extreem droge jaar 2018 en behoort het tot de droogste jaren ooit gemeten. Dat meldt meteoroloog Dennis Wilt. De droogte heeft steeds meer gevolgen: de druk op de drinkwatervoorraad neemt toe, natuur en landbouw kampen met verdroging, de kans op natuurbranden groeit en ook de scheepvaart ondervindt hinder door de lage waterstanden.

Het jaar met het grootste neerslagtekort, het verschil tussen de regen die valt en de verdamping die optreedt tijdens het groeiseizoen, is tot nu toe het jaar 1976. Het jaar 2018 staat op plek drie van droogste jaren ooit.

Druk op drinkwatervoorraad

De huidige droogte is niet alleen het gevolg van het uitblijven van regen. Door de hoge temperaturen verdampt er veel water en ook via de Rijn en de Maas komt minder water ons land binnen. De oorzaak ligt deels buiten onze landsgrenzen. Grote delen van Europa kampen namelijk met dezelfde droogte.

Door de aanhoudende droogte wordt het belangrijker dan ooit om bewust met water om te gaan. Gemiddeld verbruikt iedere Nederlander zo'n 120 liter drinkwater per dag. Het grootste deel gaat op aan douchen, het doorspoelen van het toilet en de wasmachine.

Landbouw en scheepvaart

De lage grondwaterstanden leiden tot verdroging en verzilting, met schade voor natuur en landbouw als gevolg. Vooral op de hoge zandgronden van Noord-Brabant, Limburg en Oost-Nederland is de situatie zorgelijk. Daar zijn beken en sloten grotendeels afhankelijk van regen en grondwater en kan nauwelijks extra water worden aangevoerd vanuit de grote rivieren.

1:27

Regen meer dan nodig: Boer Geert ziet oogst verloren gaan

Ook de scheepvaart merkt de gevolgen. Door lage waterstanden kunnen binnenvaartschepen minder vracht meenemen en sommige belangrijke vaarwegen, zoals het Twentekanaal, zijn zelfs tijdelijk helemaal afgesloten. Daarnaast warmt het oppervlaktewater steeds verder op. Daardoor neemt de kans toe op ziektes onder vissen en watervogels en kan plaatselijk vissterfte optreden. In veengebieden zorgt de droogte bovendien voor bodemdaling. De bodem zakt, gebouwen en wegen kunnen verzakken en opgeslagen broeikasgassen komen vrij.

2:13

Rijn stond nog nooit zo laag: 'Toeristen komen kijken'

Natuurbranden

Door de extreme droogte ontstaan ook in Nederland steeds gemakkelijker natuurbranden. Volgens recent onderzoek is het aantal de afgelopen jaren zelfs verdubbeld. Op dit moment woedt in Venray een natuurbrand. De afgelopen dagen werden blushelikopters van Defensie ingezet om het vuur vanuit de lucht te blussen. Het getroffen gebied beslaat een gebied van honderd hectare. 

1:30

Brandweer voorlopig nog niet klaar met blussen van natuurbrand in Venray

Maatregelen

Om de gevolgen van de droogte te beperken, nemen waterschappen en Rijkswaterstaat inmiddels allerlei maatregelen. Op verschillende plekken gelden onttrekkingsverboden voor oppervlaktewater, worden noodpompen ingezet en wordt extra water aangevoerd. Ook is de bediening van sluizen aangepast en worden droogtegevoelige dijken en kades extra gecontroleerd. Dat laat zien hoe groot de impact inmiddels is.

Augustus wordt een spannende maand

De komende weken blijven spannend. Het is even wat minder heet, maar dat verandert weinig aan het grotere plaatje. De zon schijnt en de verdamping gaat door. Lokale buien die af en toe ontstaan zijn lang niet voldoende om het enorme neerslagtekort weg te werken. Droge zomers zoals deze zullen in de toekomst vaker voorkomen, aldus Wilt.