Zonsverduistering op 12 augustus: kijk zo en doe dit vooral niet

Nog een week en dan is in Nederland de grootste gedeeltelijke zonsverduistering sinds 1999 te zien. Op woensdag 12 augustus schuift de maan om 20.11 uur voor 90 procent voor de zon. Wie wil kijken, doet dat het best op een plek met vrij uitzicht en met een speciale eclipsbril, zegt meteoroloog Robert de Vries. Kijk nooit met onbeschermde ogen naar de zon.

Het is voor ons land de grootste gedeeltelijke zonsverduistering sinds 11 augustus 1999 en de volgende vergelijkbare verduistering is pas in 2081. Waar kun je die zonsverduistering dan het beste bekijken? Wat zie je precies? En is het weer gunstig? De Vries zet alles voor je op een rij.

Waar kun je het beste kijken?

Om 19.14 uur begint de gedeeltelijke verduistering in ons land en langzaam neemt de maan een steeds grotere hap uit de zon, totdat het hoogtepunt om 20.11 uur wordt bereikt. De zon staat dan wel laag boven de westnoordwestelijke horizon.

Een plek waar je vrij uitzicht hebt op deze horizon is daarom het beste, zoals aan de westkust, op een weiland met vrij zicht of boven op een hoog gebouw. Om 21.05 uur is de hele verduistering voorbij, maar de zon zal dan ook al snel ondergaan.

Wat zie je?

Bij een zonsverduistering moeten de zon, de maan en de aarde precies op één lijn staan. Als dat gebeurt, blokkeert de maan het zonlicht dat normaal de aarde bereikt. In het gebied waar de zonsverduistering totaal is, zal het een aantal minuten donker worden. Dat zal niet in ons land het geval zijn volgende week woensdag, maar wel in Noord-Spanje en in het westen van IJsland.

Toch is het zeker de moeite waard om in Nederland te gaan kijken, want hier zal de maan ongeveer 90 procent van de zon afdekken. Tijdens het hoogtepunt zal het aanvoelen als een zwaarbewolkte dag. Het licht is dan toch anders dan op een normale zomeravond.

Zeldzaam is een zonsverduistering niet, want feitelijk hebben we ieder jaar op onze planeet wel ergens een verduistering. Ze zijn alleen te zien in het pad waar de schaduw van de maan over de aarde trekt. Dat is maar een heel smal gebied van enkele duizenden kilometers lang en 100 à 200 kilometer breed. Voor een specifieke plek op aarde is een zonsverduistering daardoor wél zeldzaam.

Hoe kun je het beste kijken?

Gebruik altijd bescherming voor je ogen, want als je dat niet doet, kun je blijvende schade oplopen. Kijk ook zeker niet door een cd, zoals in de jaren 90 nog weleens werd gedaan. Gebruik daarvoor een speciale eclipsbril.

Heb je die niet, dan zijn er ook andere mogelijkheden. Iedereen heeft wel een vergiet in huis. Het zonlicht valt door de gaatjes en projecteert op de grond of een muur allemaal kleine afbeeldingen van de zon. Tijdens de verduistering veranderen de ronde lichtvlekjes in kleine sikkeltjes. Hetzelfde effect zie je soms ook ontstaan wanneer het zonlicht door de bladeren van een boom valt: de kleine openingen tussen de bladeren projecteren tijdens een eclips allemaal kleine zonnesikkels.

Is het wel helder?

De allerbelangrijkste vraag is natuurlijk: is het wel helder? Het is natuurlijk nog een week vooruit, maar volgens de laatste ontwikkelingen ziet het er gunstig uit en hebben we te maken met opklaringen, aldus De Vries.