Nieuw stikstofpakket moet Nederland volgend jaar van het stikstofslot halen

Het kabinet heeft vrijdag een nieuw stikstofpakket gepresenteerd dat Nederland van het stikstofslot moet halen. De landbouw, industrie en het verkeer moeten de uitstoot de komende jaren flink terugbrengen. Lukt dat niet, dan volgen strengere maatregelen. Tegelijk wil het kabinet ervoor zorgen dat woningbouw en andere projecten weer makkelijker vergunningen kunnen krijgen. "Met dit pakket kan Nederland weer van het stikstofslot", zegt Landbouwminister Van Essen tegen Hart van Nederland.

De landbouw moet in 2030 23 tot 25 procent minder ammoniak uitstoten. In 2035 moet die uitstoot zijn gehalveerd ten opzichte van 2019. Rond 85 stikstofgevoelige natuurgebieden gelden extra strenge regels binnen een zone van een halve kilometer. Bij vijftien gebieden wordt die zone zelfs één kilometer. Daar moet de uitstoot nog eens 20 procent verder omlaag.

Geen gedwongen onteigeningen

Het kabinet bekijkt in 2027 of 2028 of de landbouw op schema ligt. Blijven de resultaten achter, dan volgen strengere regels. Gedwongen onteigening van boerenbedrijven sluit landbouwminister Jaimi van Essen uit. Wel houdt hij een landelijke krimp van de veestapel als uiterste maatregel achter de hand.

Ook wil het kabinet dat melkveehouders maximaal 2,6 koeien per hectare houden. Vooral bedrijven in delen van Zuid en Oost Nederland kunnen daardoor minder vee mogen houden.

Ook industrie en verkeer moeten fors minder uitstoten

Industrie en vervoer moeten hun stikstofuitstoot in 2035 met 50 procent hebben verminderd ten opzichte van 2019. Het kabinet trekt daarvoor 250 miljoen euro uit. Dat geld gaat onder meer naar schonere scheepvaart, elektrisch bouwmaterieel, meer laadinfrastructuur en maatregelen voor bedrijven in de buurt van natuurgebieden. Een verdere verlaging van de maximumsnelheid maakt geen deel uit van de plannen.

Het kabinet wil daarnaast uiterlijk eind volgend jaar de grens verhogen vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is. Daardoor moeten kleine projecten, evenementen, woningbouw en sommige boerenbedrijven weer makkelijker door kunnen gaan. Ook zogeheten PAS-melders kunnen daardoor meer duidelijkheid krijgen.

De stikstofdoelen worden vastgelegd in een spoedwet. Eind dit jaar wordt bekeken of het pakket voldoende effect heeft. Ook het Planbureau voor de Leefomgeving en later de Raad van State beoordelen de plannen.

Geen steun voor plannen op rechts

De oppositie reageert fel. PVV-leider Geert Wilders spreekt van "D66-boerenhaat" en noemt het pakket een aanval op de landbouw. Ook de Groep Markuszower, Mona Keijzer en Forum voor Democratie verwerpen de plannen.