Politiek

Ministers willen niet reageren op massaal protest Amsterdam; verbijstering en onbegrip bij Kamerleden

Het samendrommen van demonstranten op de Amsterdamse Dam maandag is verkeerd gevallen bij een flink deel van de Tweede Kamer. De betogers hadden op zijn minst onderling 1,5 meter afstand moeten bewaren. De verontwaardiging en verbijstering is groot bij verschillende Kamerleden van onder andere VVD, CDA, PVV en FVD.

Aan de andere kant geven de ministers Grapperhaus (Veiligheid en Justitie) en De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) niet thuis als de redactie van Hart van Nederland een belronde doet. Beide ministers willen inhoudelijk niet reageren op het massale protest op de Dam en verwijzen door naar ‘de lokale driehoek’. De woordvoering van premier Rutte kan ook niets zeggen en verwijst op zijn beurt weer door naar de woordvoerder van minister Grapperhaus. Die ons dus ook niet te woord wil staan.

Inmiddels heeft minister Grapperhaus wel gereageerd op de vraag van Hart van Nederland.

‘Drukte is geen reden om demonstratie te ontbinden’

Een deel van de lokale driehoek: de politiechef van het korps Amsterdam-Amstelland verwijst op zijn beurt weer door naar burgemeester Femke Halsema. Burgemeester Halsema wil Hart van Nederland maandagavond niet meer te woord staan.

Lees ook: Duizenden betogers op de Dam tegen politiegeweld VS en racisme in Nederland

Tegenover AT5  zegt ze: ”Dat de drukte op de Dam geen grond is om de demonstratie te ontbinden. Daar is de demonstratie tè belangrijk voor.” De keuze om het protest door te laten gaan was een beslissing van de lokale driehoek. ”Mensen zijn zelf ook verantwoordelijk voor het naleven van de anderhalve meter-regel”, vertelt Halsema tot slot.

Duizenden betogers

Voor de demonstratie, ingegeven door de fataal afgelopen arrestatie van de zwarte Amerikaan George Floyd, kwamen naar schatting ongeveer 5000 mensen opdagen. Ze wilden lucht geven aan hun verontwaardiging over het geweld dat zwarte Amerikanen van de politie te verduren hebben.

Lees ook: Woede om massaal protest op de Dam: ‘Een dikke fuck you naar mensen in de zorg’

PVV-leider Geert Wilders begrijpt niet dat terrasgangers strikt afstand moeten bewaren maar dat voor “een linkse demonstrant” dat voorschrift “ineens niet meer” geldt. Hij noemt de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema “corrupt” omdat ze “links boven de wet” zou stellen en wil justitieminister Ferd Grapperhaus naar de Kamer roepen voor tekst en uitleg.

Kwalijke rol voor Halsema

“Zoveel mensen zo dicht op elkaar: dat moet je absoluut niet willen”, dat zegt Tweede Kamerlid Chris van Dam (CDA) tegenover Hart van Nederland. ”Het is schandalig dat dit zo uit de hand heeft kunnen lopen”, concludeert Van Dam. Het is volgens het CDA-Kamerlid onvoorstelbaar dat de horeca vandaag opengaat met beperkingen en deze demonstratie zo is verlopen.

”Wij hebben in Den Haag ook demonstraties gehad en dat verliep volgens de maatregelen. Een demonstratie is aangekondigd en daar zijn vervolgens afspraken over gemaakt. Waar is het hier dan mis gegaan?”, vraagt Van Dam zich hardop af.

Er is een kwalijke rol weggelegd voor Halsema vindt het Kamerlid. ”De burgemeester had moeten ingrijpen en de demonstratie moeten ontbinden. Haar reactie dat demonstreren een grondrecht is vind ik een drogreden. Ik vraag me af of de burgemeester dit heeft laten gebeuren en of er überhaupt sturing is gegeven.”

Fractiegenoot Julius Terpstra spreekt van een “klap in het gezicht van de zorgverleners” die juist op adem hoopten te komen nu het coronavirus voorlopig beteugeld lijkt. En Madeleine van Toorenburg noemt de drukte “compleet gestoord”.

‘In de menigte zonder mondkapje’

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz vindt de beelden van een volle Dam “in coronatijd echt niet deugen”, hoe ze ook “de strijd voor vrijheid en gelijkwaardigheid” steunt. De demonstranten hadden afstand moeten bewaren en waar dat misging had moeten worden ingegrepen. “Ik zie foto’s waarop de burgemeester nota bene doodleuk tussen de mensenmassa staat. Zonder mondkapje, en lijkt zelfs binnen 1,5 meter. Wat is dit in hemelsnaam?”

D66-europarlementariër Samira Rafaela was zelf bij de demonstratie, maar hield het voor gezien. “Het werd echt te druk, waardoor 1,5 meter afstand houden lastig werd. Daarom ben ik weggegaan. En ik roep iedereen om 1,5 meter afstand te houden.”

De aanwezige politie mocht de groep actievoerders alleen wijzen op naleving van de coronaregels, maar ze mocht zelf niet ingrijpen. Alleen een burgemeester mag een demonstratie inperken of verbieden. Agenten konden de coronamaatregelen daardoor niet actief handhaven.

“Wat denken jullie dat er gebeurd was als er werd ingegrepen door de politie? Iets wat op al die drukke plekken afgelopen maand niet is gebeurd”, stelt Tofik Dibi, bestuursadviseur Amsterdam Nieuw-West. Hij steunt het besluit van burgemeester Halsema om de demonstratie door te laten gaan. “De bestuurder heeft het juiste gedaan onder de bizarre omstandigheden waar we in verkeren.”

Als politieman zal ik altijd in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag handelen. Maar wat ben ik blij dat mijn bevoegd gezag zich vandaag niet in Amsterdam bevond”, schrijft politieagent Rein Hendriks op Twitter. “Ik voel plaatsvervangende schaamte naar al onze toegewijde zorgverleners wegens deze zwakhoofdige actie.”

ANP/Redactie