Nepnieuws-expert: 'Twitter-trollen medeverantwoordelijk voor escalatie bij demonstratie Den Haag'

Dat een demonstratie tegen de coronaspoedwet donderdag zo uit de hand liep is een indirect gevolg van Twitter-trollen die nepnieuws verspreiden. Dat zegt nepnieuws-expert Robert van der Noordaa, die al jaren onderzoek doet naar nepnieuwsverspreidende trollen op Twitter. Volgens de expert kan het zelfs leiden tot radicalisering.

De politie en Mobiele Eenheid moesten gisteren hardhandig ingrijpen tijdens de demonstratie. Een agent en betogers raakten gewond en er werden acht demonstranten aangehouden. Achteraf werden Kamerleden door demonstranten geïntimideerd.

Lees ook: ‘Gemeente Den Haag is afspraken niet nagekomen bij vreedzame demonstratie’

‘Het hitst mensen echt op’

Van der Noordaa ziet het aantal Twitter-trollen de afgelopen jaren toenemen, zeker rondom bepaalde thema’s, zoals MH17, Brexit, Trump en nu dus ook het coronavirus. Datajournalisten van The Pointer identificeerden zeker vijftig Nederlandse Twitter-trollen. ‘Mensen zien dat dit werkt,’ vertelt hij aan Hart van Nederland. ‘Het hitst mensen echt op.’ Hij is er dan ook van overtuigd dat het verspreiden van nepnieuws bijdraagt aan escalatie, zoals gisteren op het Binnenhof.

De expert denkt ook dat steeds meer mensen in deze tijd ontvankelijk worden voor nepnieuws. “Er ligt druk op jonge mensen die naar een evenement willen gaan. Mensen zijn coronamoe, dus nemen het sneller over,” zegt hij hierover. Daarnaast is er volgens hem sowieso al een groep mensen die hoaxes moeilijk kunnen scheiden van de werkelijkheid.

‘Bill Gates’

Tijdens zijn eigen onderzoek naar coronanepnieuws op Twitter heeft Van der Noordaa bepaalde onderwerpen gezien die telkens terugkwamen. “‘Het is maar een griepje’ of ‘er is al lang een medicijn’. En er zijn complotten over dat de overheid het virus gebruikt om de bevolking onder druk en gevangen te zetten of dat Bill Gates het heeft gedaan.”

Lees ook: Minister Grapperhaus: ‘Intimidatie van politici is echt schandalig’

De expert heeft verschillende verklaringen voor waarom mensen nepnieuws verspreiden. “Het kan onzekerheid zijn en mensen willen aandacht. Het is een stuk sensatie.” Volgens hem duikt er bij dit soort onderwerpen ook altijd weer een groep trollen op. “Maar mensen willen soms ook het debat beïnvloeden,” voegt hij eraan toe.

Nepnieuws tegengaan

Twitter kan de verspreiding van nepnieuws tegengaan door bepaalde keywords eruit te filteren, maar maatschappelijk wordt ook steeds meer aandacht besteed aan het herkennen van nepnieuws. Op scholen worden hier bijvoorbeeld programma’s voor ontwikkeld. Van der Noordaa denkt dat het nog niet genoeg is, maar de oplossing is niet zo 1, 2, 3 gevonden.

Lees ook: Verfstrepen op woningen Woerden zijn van gemeente, politie zegt sorry voor ‘nepnieuws’

“Het is de taak van de regering om mensen bewust te maken, maar dan krijg je ook weer ‘wij van wc-eend, prijzen wc-eend aan’. Je hebt dus een onafhankelijke partij nodig, maar het RIVM is bijvoorbeeld ook weer een overheidsinstantie, dus dan heb je dat probleem ook,” legt de nepnieuws-expert uit.

En hoe hij zelf nepnieuws onderscheidt? “Ik volg de mainstream media en de overheid. Daarnaast baseer ik me op mijn eigen omgeving. Ik ken mensen die zelf corona hebben gehad en nog steeds met ernstige gezondheidsklachten kampen.”