Schurft rukt op: steeds vaker in crèches en verpleeghuizen
Zorg
Gisteren, 16:52 - Update: 14 uur geleden
Schurft is bezig aan een opmars in Nederland. Wat jarenlang vooral werd gezien bij studenten, duikt ook steeds vaker op in kinderdagverblijven en verpleeghuizen. Artsen zien al langer een stijging en proberen met landelijk onderzoek beter grip te krijgen op het probleem. Een mogelijke oplossing is een nieuwe zelftest die sneller duidelijkheid moet geven.
“Schurft komt meer voor in algemene populatie. Daardoor zien we ook meer ‘introducties’ van schurft bij instellingen waar kwetsbare personen verblijven, bijvoorbeeld in verpleeghuizen en kinderdagverblijven," zegt arts-onderzoeker Wilma Stolk van het Erasmus MC tegen Hart van Nederland. Juist in verpleeghuizen is extra waakzaamheid nodig. Daar kan schurft zich ontwikkelen tot scabies crustosa, een zeer besmettelijke vorm waarbij mensen miljoenen mijten op de huid kunnen hebben.
Stijgende aantallen sinds corona
Uit eerder onderzoek blijkt dat het aantal gemelde schurftgevallen in Nederland al vóór corona langzaam toenam. Tijdens de coronaperiode versnelde die stijging. Ook in andere West-Europese landen is een vergelijkbaar beeld te zien.
Heleen Rijfers en Marc de Hundt weten maar al te goed wat de opmars van schurft betekent:
Schurft bezig aan enorme opmars, vrees voor grote uitbraken
Wat daar precies de oorzaak van is, is niet met zekerheid te zeggen. Volgens Stolk spelen waarschijnlijk meerdere factoren een rol. Tijdens corona bleven mensen meer binnenshuis, wat overdracht in huishoudens kan hebben vergroot. Tegelijk gingen mensen soms later naar de huisarts of vond zorg vaker digitaal plaats, wat kan hebben geleid tot vertraging in diagnose en behandeling. Stolk: “Daarnaast kan ook betere bekendheid van schurft en meer testen invloed hebben op de cijfers.”
Wat is schurft en hoe raak je besmet?
Schurft, ook wel scabiës genoemd, is een zeer besmettelijke huidaandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Dit kleine, spinachtige beestje graaft gangetjes in de huid en legt daar eitjes. Dat zorgt voor een allergische reactie met hevige jeuk, die vooral ’s nachts erger wordt.
Besmetting ontstaat meestal door langdurig of regelmatig huid-op-huidcontact, bijvoorbeeld bij knuffelen of samen slapen. Ook indirecte besmetting is mogelijk, via beddengoed, kleding, handdoeken of stoffen meubels. In omgevingen waar veel mensen dicht op elkaar leven of werken, zoals studentenhuizen, kinderdagverblijven en verpleeghuizen, is het risico daardoor groter.
Hoe herken je schurft?
De klachten van schurft lijken vaak op eczeem. Rode bultjes, blaasjes en schilfering kunnen op veel plekken van het lichaam voorkomen. De aanhoudende jeuk, die ’s nachts en bij warmte verergert, is volgens Stolk het meest kenmerkend. Bij een eerste besmetting ontstaan de klachten vaak pas na vier tot zes weken, terwijl iemand in die periode al besmettelijk kan zijn.
De diagnose wordt meestal gesteld door de huisarts op basis van het huidbeeld, de klachten en contact met anderen die schurft hebben. Omdat dit niet altijd eenduidig is, wordt gezocht naar manieren om sneller zekerheid te krijgen. In het stappenplan van het RIVM staat een uitgebreide handleiding over wat je moet doen om van de schurftmijten af te komen.
Zelftest
Daarom werkt het Erasmus MC samen met andere ziekenhuizen aan een nieuwe zelftest. Die is bedoeld voor situaties waarin twijfel bestaat over de diagnose. Het prototype is al beschikbaar om te testen.
De test bestaat uit een klein schrapertje, dat volgens Stolk lijkt op een gitaarplectrum. Daarmee wordt wat huidmateriaal afgenomen. Dit monster gaat vervolgens in een buisje naar het laboratorium, waar wordt onderzocht of er DNA van de schurftmijt aanwezig is. Volgens Stolk is het geen sneltest, maar kan de zelftest wel eerder duidelijkheid geven bij twijfel.
Ontvang onze nieuwsbrief
Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief met daarin het laatste nieuws en aanbiedingen die wijzelf of in samenwerking met onze partners organiseren. Je kunt je op ieder moment afmelden. Zie voor meer informatie de privacyverklaring.