Donorclubs: diverser donorbestand nodig tegen kansenongelijkheid

Nederlanders met een niet-westerse afkomst, zoals Surinaamse en Marokkaanse Nederlanders, staan nog altijd minder vaak ingeschreven als donor van bloed, stamcellen of organen. Dat zorgt voor ongelijke kansen bij ziekte, melden de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS), Sanquin en Matchis. De drie organisaties slaan voor het eerst samen de handen ineen om dit probleem aan te pakken.

Een goede donormatch is het grootst bij iemand met dezelfde afkomst. Als dat aanbod achterblijft, hebben patiënten minder kans op een passende donor. "Als het donoraanbod niet meebeweegt, wordt het risico op groeiende gezondheidsverschillen groter", zeggen de donororganisaties. Patiënten moeten dan langer wachten of krijgen een minder ideale transfusie of transplantatie, met meer kans op complicaties of extra medicatie.

Begin dit jaar deed de Turkse Arda nog een oproep aan Turken in Nederland om zich aan te melden als stamceldonor. Hij lijdt aan myelofibrose, een zeldzame en levensbedreigende bloedziekte. Zijn enige kans op overleven is een stamceltransplantatie. Maar Turkse donoren zijn schaars:

2:16

Arda doet oproep voor Turkse stamceldonor, enige kans op genezing

Verschillen tussen Europees en Afrikaans bloed

Volgens de organisaties zijn er biologisch-medische verschillen tussen groepen mensen. Zo kunnen bloedgroepen en genetische varianten verschillen. Iemand met een Europese achtergrond kan bijvoorbeeld andere structuren in het bloed hebben dan iemand met een Surinaamse, Antilliaanse of Afrikaanse achtergrond. In zo'n geval kan het lichaam antistoffen aanmaken tegen het donorbloed.

Ook bepaalde erfelijke ziektes spelen een rol. Sikkelcelziekte komt vooral voor bij mensen uit Afrika, Azië of het gebied rond de Middellandse Zee. Klachten kunnen worden verminderd met bloedtransfusies, maar genezing is alleen mogelijk via een stamceltransplantatie.

Lees ook:

Vijf vragen én antwoorden over stamceldonatie: 'Soms ben jij iemands laatste kans'

Start campagne

Uit onderzoek onder Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders blijkt dat zij bereid zijn donor te worden, als zij meer informatie krijgen. Daarom starten NTS, Sanquin en Matchis de campagne Donor van Ons. Die campagne wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en moet zorgen voor een diverser donorbestand.