OverzichtTip de redactie
Volg Hart van Nederland
Sjirk uit Friesland weigerde Nederlands te spreken, met grote gevolgen voor zijn leven

Sjirk uit Friesland weigerde Nederlands te spreken, met grote gevolgen voor zijn leven

Persoonlijke verhalen

Vandaag, 21:50

Het is deze week precies 75 jaar geleden dat een protest voor de Friese taal in Leeuwarden hardhandig werd neergeslagen. De gebeurtenis ging de geschiedenisboeken in als Kneppelfreed, oftewel Knuppelvrijdag. Sjirk van der Burg speelde een belangrijke rol in de aanloop naar de rellen. Zijn zoon Frans blikt terug op de gevolgen die de gebeurtenis voor zijn vader had.

Het begon allemaal met een verkeersovertreding. Sjirk van der Burg moest voor de rechter verschijnen, maar weigerde Nederlands te spreken. De rechter accepteerde geen Fries.

Journalist Fedde Schurer schreef vervolgens een kritisch artikel over de zaak en moest zelf voor de rechter verschijnen wegens belediging van een ambtenaar. Tijdens die rechtszaak liep het op straat uit de hand. Een demonstratie werd hardhandig neergeslagen. Die gebeurtenis staat bekend als Kneppelfreed, oftewel Knuppelvrijdag. De rellen leidden uiteindelijk tot politieke veranderingen en droegen eraan bij dat het Fries in 1956 officieel werd erkend.

Sjirk van der Burg overleed in 2008, maar zijn zoon Frans is nog altijd trots op zijn vader. "Mijn vader sprak er niet vaak over toen ik jong was. Maar later wel. Hij is ook in de media geweest, bij verschillende jubilea. Al die aandacht hoefde van hem niet zo, maar hij vond het wel fantastisch."

'Niemand wilde zo'n koppig iemand hebben'

De gebeurtenis had grote gevolgen voor Sjirk. Hij kon geen werk meer vinden in Friesland en moest zijn geliefde provincie verlaten. "Mijn vader werkte bij vleeskeuringsdienst. Niemand wilde zo'n koppig iemand hebben. Dus door Kneppelfreed kon hij geen werk meer krijgen. Dat was de prijs die hij moest betalen, hij accepteerde het. Hij heeft hij altijd wel jammer gevonden, Friesland was echt zijn thuis."

Na omzwervingen in Utrecht en Harderwijk, waar zoon Frans is opgegroeid, streek Sjirk na zijn pensioen toch weer neer in Friesland. Daar woonde hij tot zijn dood in 2008. "Hij voelde zich hier het meest thuis. Ik ook, ik woon hier nu tien jaar en voel me hier ook het fijnst. Ik ben natuurlijk altijd veel bij familie in Friesland geweest. Mijn Fries is wel een beetje verNederlandst, maar ik word wel als echte Fries gezien hier. Een aantal mensen weet van de achtergrond van mijn vader."

Bij het Paleis van Justitie in Leeuwarden is zaterdag 21 november een publieksdag die geheel in het teken staat van Kneppelfreed, met rondleidingen en workshops.

Ook vrijdag werd in Friesland stilgestaan bij het belang van de Friese taal. Bij De Westereen werden de eerste tweetalige verkeersborden van Nederland onthuld. Daarop staat niet alleen het Nederlandse 'UIT', maar ook het Friese 'ÚT'. Bekijk de beelden hieronder:

Friesland start met plaatsen tweetalige verkeersborden