Ophef over nieuwe Call of Duty: jongeren denken er heel anders over

Mag een computerspel een echte oorlogsdreiging gebruiken als entertainment? Voor een meerderheid van de deelnemers aan het Hart van Nederland Panel gaat dat te ver. Maar onder jongere volwassenen klinkt een heel ander geluid. Zij vinden veel vaker dat makers van games de vrijheid moeten hebben om zulke scenario's te gebruiken.

Aanleiding voor het onderzoek is de nieuwe Call of Duty, waarin een fictieve oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea centraal staat. De game heeft in Zuid-Korea en daarbuiten voor flinke ophef gezorgd. Noord- en Zuid-Korea leven sinds de Koreaanse Oorlog onder een wapenstilstand, zonder dat er ooit een definitief vredesverdrag is gesloten. Ook bijna 5.000 Nederlandse soldaten vochten destijds mee, waarbij er 121 om het leven kwamen.

Van de panelleden vindt 58 procent dat computerspellen te ver gaan wanneer ze vermaak maken van ernstige lopende conflicten waarbij mensenlevens op het spel staan. Ruim een kwart (28 procent) vindt juist dat dit moet kunnen, omdat zij games als fictie zien die zich door echte gebeurtenissen mogen laten inspireren. De overige 14 procent heeft geen mening.

Jongeren kijken heel anders naar oorlogsgames

Vooral tussen generaties zijn de verschillen groot. Van de ondervraagden onder de 30 jaar vindt 70 procent dat zulke games moeten kunnen, tegenover 20 procent die het te ver vindt gaan. Bij 50-plussers zijn de verhoudingen vrijwel omgekeerd: driekwart is tegen en slechts 14 procent vindt het acceptabel.

Ook tussen mannen en vrouwen bestaat een flink verschil. Van de mannen vindt 40 procent dat games zich door bestaande oorlogsdreigingen mogen laten inspireren, tegenover 17 procent van de vrouwen. Onder mannen tot en met 44 jaar is dat zelfs 70 procent, tegenover 26 procent van de vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep.

Een panellid dat zelf gamet, ziet vooral de mogelijkheden: "Als gamer vind ik het alleen maar tof dat er zulke scenario's in games worden uitgebeeld. Het stimuleert jongeren om zelf misschien onderzoek te doen naar gebeurtenissen. Daarnaast is dit entertainment waar men hun fantasie kan gebruiken."

Een andere deelnemer speelt de nieuwe Call of Duty al en schrijft: "Ik vind 't verhaal goed gemaakt en vind juist mooi dat ze realiteit gebruiken in 'n spel. Had van mij ook Rusland en Oekraïne mogen zijn, 't is uiteindelijk maar 'n spelletje."

Veel gamefans wachten ondertussen vol verwachting op GTA VI, dat over enkele weken uitkomt. In onderstaande video zie je reacties van fans op de trailer van de game:

2:13

Nieuwe beelden GTA 6 maken fans wild

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid?

Niet iedereen vindt het gepast om bestaande conflicten als decor voor een spel te gebruiken. Een deelnemer schrijft: "Er wordt heel veel pijn geleden door Netanyahu en zijn bewind. Ook is er veel ellende in Korea, door de verscheuring van een land daar ga je als weldenkend bedrijf geen oorlogsspel over creëren. Schandalig."

Anderen vragen zich juist af waarom voor games andere regels zouden moeten gelden dan voor films. "Als je computergames die betrekking hebben op werkelijke oorlogen dan moet je dat met films (en andere zaken in de entertainment business) ook doen", schrijft een panellid.

Sommige panelleden vrezen ook dat gewelddadige spellen de grenzen tussen fictie en werkelijkheid vervagen. Dat games meer kunnen zijn dan alleen vermaak, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekers van de Karelsuniversiteit in Praag onderzochten in 2021 hoe een historisch computerspel de kijk van 148 jongvolwassenen op de verdrijving van Sudeten-Duitsers na de Tweede Wereldoorlog beïnvloedde. Na het spelen veranderde hun oordeel over die gebeurtenissen op verschillende punten. Sommige verschillen met de controlegroep waren ook op langere termijn nog zichtbaar. Het ging wel om een speciaal ontwikkeld educatief spel, niet om een voor de grote markt gemaakt schietspel als Call of Duty.