Politiek

Gaan we er echt allemaal op vooruit? Dit betekenen de kabinetsplannen

Heel veel cijfers, onzekere koopkrachtplaatjes en blije politici, de concrete plannen van Prinsjesdag zijn duidelijk. Maar wat betekenen ze voor jou? Volgens de plannen gaan we er allemaal op vooruit, gemiddeld met zo’n 2,1 procent. Hoe zeker is het dat dat gaat gebeuren? En wat gaat er gebeuren op belangrijke thema’s als zorg, wonen en onderwijs?

Het kabinet verwacht dat de koopkracht zal stijgen door de belastingmaatregelen van het kabinet, maar ook door loonsverhogingen. Gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden gaan er dan ook minder op vooruit, gemiddeld met 1,2 procent. Tot de maatregelen van het kabinet behoren de geleidelijke overgang naar een zogenoemd tweeschijvenstelsel in de inkomstenbelasting (met dus twee heffingen tot een bepaald inkomen), de verhoging van de arbeidskorting en de algemene heffingskorting.

Lees ook: Koning in troonrede: Nederlandse economie zal komende tijd minder hard groeien

Met 2,5 miljard euro aan lastenverlichting voor huishoudens wil het kabinet werken aantrekkelijker maken en ervoor zorgen dat mensen meer overhouden van wat er binnenkomt, aldus minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Of iemand er in koopkracht op vooruit gaat of niet, hangt uiteindelijk meer af van veranderingen in zijn of haar persoonlijke situatie en van de ontwikkelingen van de economie, benadrukt het kabinet.

Gaan mijn zorgkosten omhoog?

Uit onderzoek van Hart van Nederland blijkt dat de grootste voorkeur van de Nederlanders is om meer geld te investeren in de gezondheidszorg. De totale zorgkosten bedragen volgend jaar 88 miljard euro, 3 miljard meer dan dit jaar. Om de kosten te drukken, blijft het kabinet onder meer onderhandelen met fabrikanten van geneesmiddelen om lagere prijzen te bedingen. Ook gaat de zorgpremie omhoog, met zo’n 3 euro per maand ofwel een kleine 40 euro per jaar. Om de lagere inkomens te compenseren gaat de zorgtoeslag harder omhoog, met 67 tot 95 euro per jaar. Dus voor mensen met lage inkomens blijft aan het eind van de streep meer geld over.

Lees ook: Nederlanders willen meer geld voor zorg en lagere belastingen

Ook komt de zorg tal van handen tekort. Het kabinet trekt nog eens 50 miljoen euro uit voor het aantrekken en opleiden van nieuw personeel. Daarvoor lag al 370 miljoen klaar. Eerder dit jaar werd al bekend dat de jeugdzorg 300 miljoen euro extra krijgt. Voor de verbetering van de zorg in verpleeghuizen bleek al een half miljard uitgetrokken. De gezondheidszorg moet op de schop om de vergrijzing, de personeelstekorten en tal van andere veranderingen op te vangen. Het kabinet gaat daarover nadenken en komt voor volgende zomer met plannen.

Hoe lang houdt de woningkrapte aan?

De problemen op de woningmarkt blijven aanhouden, maar er wordt wel geld in geïnvesteerd. Er komt 2 miljard euro beschikbaar om de woningbouw te stimuleren. Dat geld komt er om meer goedkope huizen te bouwen in gebieden waar nu te weinig beschikbare woningen zijn en een lastenverlichting voor woningcorporaties. Daarnaast kijkt het kabinet onder meer naar het afschaffen van de overdrachtsbelasting voor starters.

Lees ook: Oppositie laakt plannen Prinsjesdag: ‘Verschrikkelijk’

Bouwbedrijven zijn “gematigd positief” over de kabinetsplannen om de investeringen in de woningmarkt in te vullen. Ze betreuren dat die in de miljoenennota nog te vaag zijn. Verder dringen de bouwers de overheid aan om haast te maken met een uitspraak rondom de stikstofproblematiek. Als dat nog lang duurt, vallen de eerste bouw- en infrabedrijven om, waarschuwt branchevereniging Bouwend Nederland.

Staan er straks voldoende leraren voor de klas?

Het onderwijs, dat aan alle kanten mensen tekort komt, krijgt extra geld om leerkrachten aan te trekken en te behouden. Maar dat geld lag er al vóór Prinsjesdag, en het onderwijs en de linkse oppositie hadden op meer gehoopt. Onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob “blijven investeren”, laten ze met Prinsjesdag weten. De aanpak van het lerarentekort is “topprioriteit”. Zo is er volgend jaar 21,2 miljoen euro voor het werven van zij-instromers. Omdat de problemen per regio verschillen, trekt het kabinet geld uit voor maatwerk. De komende jaren ligt daarvoor 13 miljoen per jaar klaar.

Lees ook: Koning Willem-Alexander, die baard staat u goed!

Vorige week maakte Slob bekend dat er voor opslag voor leerkrachten 270 miljoen euro beschikbaar is. Dat viel verkeerd bij de scholen en het personeel, omdat de minister ten onrechte de indruk zou hebben gewekt dat hij extra geld uittrok. Het geld is ieder jaar beschikbaar om de salarissen bij de tijd te brengen. Dit zal mensen dan waarschijnlijk ook niet overtuigen om massaal het onderwijs in te gaan, maar het Kabinet blijft erin investeren.