LIVE | Oppositie voert druk op Jetten op: 'Kies een richting'

De tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen zijn donderdagochtend begonnen, veelal gezien als het belangrijkste politieke debat van het jaar. De spanning is extra groot omdat het kabinet geen meerderheid heeft in de Eerste en Tweede Kamer. Voor steun aan de begroting is het daardoor afhankelijk van oppositiepartijen.

Het debat verloopt in twee rondes. Op woensdag geven de fracties hun visie op de plannen die tijdens Prinsjesdag zijn gepresenteerd. Donderdag reageert minister-president Jetten. Daarna volgt nog een debatronde en wordt er meestal gestemd over de ingediende moties.

Volg hieronder de belangrijkste ontwikkelingen uit het debat.

12.32 uur | Jetten wil ook AI-veiligheidsinstituut in Nederland 

Premier Rob Jetten wil dat Nederland net als andere Europese landen ook een veiligheidsinstituut krijgt voor kunstmatige intelligentie (AI). Hij reageerde positief op een voorstel van Volt-leider Laurens Dassen. Jetten wil zoiets het liefst opzetten samen met landen als Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, die al zo'n instantie hebben.

PVV-leider Geert Wilders vroeg Jetten of Nederland wel in staat is "om terug te schieten" als een ander land ons aanvalt met AI. Hij zag geen heil in internationale afspraken. "De Chinezen en de Russen zijn niet te vertrouwen."

12.01 uur | Klaver lacht om hoop Jetten op snelle deal: 'Als ik op Brad Pitt leek'

Rob Jetten hoopt binnen een week een deal te kunnen sluiten met oppositiepartijen over de begroting. "Als het binnen een week lukt, zou dat fantastisch zijn", zei de premier. Jesse Klaver was daar niet van onder de indruk. "Als ik op Brad Pitt zou lijken, zou dat ook fantastisch zijn", reageerde de PRO-leider tot hilariteit van de Tweede Kamer. "Dat laat wel even de naïviteit zien van de gedachte die de premier hier naar voren brengt", lichtte de linkse politicus toe.

5:44

Rob Jetten hoort uitspraak Jesse Klaver over Ajax: 'Daar zijn we het al niet over eens!'

Over twee weken is het debat over de inkomsten en uitgaven van de overheid. Klaver noemde dus dat Jetten nog een week heeft om voor die tijd tot een akkoord te komen met oppositiepartijen. Jetten beaamde dat.

11.40 uur | Struijs wil 'waarschuwingsschot' lossen: 'In figuurlijke zin, voorzitter'

50PLUS-leider en oud-agent Jan Struijs begint zijn interruptie met de mededeling dat hij graag een waarschuwingsschot wil lossen richting het kabinet. "Naturrlijk in figuurlijke zin, voorzitter!"

1:10

Struijs wil 'waarschuwingsschot' lossen: 'In figuurlijke zin, voorzitter'

11.37 uur | Teunissen: D66 levert zich over aan 'fossiele VVD'

Christine Teunissen (PvdD) haalt tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen uit naar D66. Volgens haar levert de partij zich binnen het kabinet "over aan de fossiele VVD" als er duidelijke keuzes over het klimaat moeten worden gemaakt. Ze roept premier Rob Jetten op om meer ruimte te pakken op klimaat.

Jetten zegt dat het kabinet het "duurzame gaspedaal" weer vol moet intrappen na jaren van "jojobeleid". Hij wijst onder meer op plannen om het stroomnet sneller uit te breiden. Ook komen er de komende maanden aanvullende maatregelen, onder meer ter voorbereiding op extreme weersomstandigheden.

11.14 uur | Klaver: zorgelijk dat Jetten vasthoudt aan breed akkoord

PRO-leider Jesse Klaver vindt het "heel zorgelijk" dat premier Rob Jetten vasthoudt aan zijn wens voor brede steun voor de kabinetsplannen. Verschillende fracties drongen tijdens de Politieke Beschouwingen al bij Jetten aan om voor links of rechts te kiezen, maar dat wil de premier nog niet doen.

0:54

Klaver haalt uit naar Jetten die niet wil kiezen: 'Kies een richting'

Volgens Klaver vragen Nederlanders zich af of de premier de leiding neemt en of hij een keuze maakt over welke richting hij op wil met Nederland. Pas daarna kunnen gesprekken plaatsvinden over de details, stelde de PRO-leider.

11.05 uur | Jetten: te weinig tijd om alle wensen oppositie te verwerken

Premier Jetten zegt dat niet alle wensen van de oppositie in de begroting konden worden verwerkt, omdat het kabinet te weinig tijd heeft gehad. "Ik heb dat onderschat", zei de minister-president tijdens de tweede dag van het debat over de plannen van het minderheidskabinet.

Voor de zomer voerde Jetten gesprekken met de oppositie. Een tweede ronde van overleg kon in augustus niet doorgaan omdat het te veel tijd kostte om alle verschillende wensen van de oppositie in de miljoenennota te verwerken, aldus de premier.

De conceptbegroting die minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in augustus presenteerde, leidde bijna tot een crisis omdat de coalitiepartijen erover van mening verschilden.

11.01 uur | Bikker: als kabinet zo doorgaat, gaan we een modderpoel in

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker waarschuwt dat het kabinet het eerst onderling eens moet worden, voordat het kan gaan onderhandelen met oppositiepartijen. "Als het kabinet zo doorgaat, gaan we met z'n allen de modderpoel in. Dat gun ik ons land niet. En dat gun ik ook alle ministers niet die hard werken om goede dingen voor elkaar te krijgen."

Bikker ziet dat "negen van de tien keer" als ministers die bij haar partij komen om te onderhandelen, het kabinet nog geen definitief plan heeft. "Als het kabinet het zelf niet eens is, wordt het minderheidskabinet wel een heel ingewikkeld verhaal."

Ook SGP-leider Chris Stoffer vertelt in de onderstaande video dat de tijd begint te dringen:

1:33

Stoffer: 'als we zo doorsudderen, dan gaan we er niet komen'

10.49 uur | Jetten wil in gesprek met PRO, 50PLUS, Volt, CU, SGP, JA21 en BBB

Premier Jetten wil snel in gesprek met de fractievoorzitters van PRO, 50PLUS, Volt, ChristenUnie, SGP, JA21 en de BBB om steun te vinden voor de begroting en het belastingplan. "Ik zie bereidheid om de komende weken toch ja te zeggen als het kabinet bereid is om punten aan te passen."

Jetten wil het liefst brede steun in de Tweede en Eerste Kamer voor de hele begroting en het belastingplan. Hij wil geen "jojo-beleid" en zei daarom al vanaf het begin van dit minderheidskabinet te praten met oppositiepartijen.

PRO-leider Jesse Klaver was kritisch op de brede steun, omdat de ideeën van al deze partijen nogal uiteenlopen.

10.47 uur | Jetten wil nog geen keuze maken tussen links of rechts

Premier Jetten wil nog geen keuze maken over of hij met rechts of met links wil samenwerken om tot een meerderheid te komen voor het belastingplan. Dat zei hij na aandringen van JA21-leider Joost Eerdmans, die Jetten ervan betichtte de vraag uit de weg te gaan.

7:24

Jetten wil nog geen keuze maken tussen links of rechts

Jetten beaamde dat er keuzes gemaakt moeten worden, maar "om nu vandaag de keuze te maken, vinden wij echt tekortdoen aan het land", aldus de premier.

10.39 uur | Wilders beticht ministers die roddelen over Jetten van 'broodroof'

De ministers die in de media roddelen over premier Rob Jetten doen aan "broodroof", vindt Geert Wilders. Aan het begin van de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen haalde de PVV-leider een artikel in het AD aan waarin ministers anoniem kritiek uiten op de minister-president van D66. Wilders vroeg zich af hoe Jetten kan functioneren als zijn eigen ministers "drie keer een mes in uw rug steken".

6:04

Wilders confronteert Jetten: 'Wat ik vanmorgen zag gebeuren, heb ik in 27 jaar nog nooit meegemaakt'

De radicaal-rechtse politicus haalde bijvoorbeeld een minister aan die in het artikel zei: "De enige regie die Rob pakt, is de beeldregie." Volgens deze anonieme bewindspersoon zou Jetten ook niet over "natuurlijk leiderschap" beschikken. "Dat is broodroof, dat is mijn taak om te doen", aldus Wilders.

10.15 uur | Dag twee van Politieke Beschouwingen van start

Na een lange eerste dag en deels nacht is de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen van start gegaan.