Raad van State: partijen uitsluiten van verkiezingen gaat te ver

Politieke partijen zonder leden zomaar uitsluiten van verkiezingen gaat mogelijk te ver. Daarvoor waarschuwt de Raad van State in een kritisch advies over een voorstel van D66 en GroenLinks-PvdA. Het plan kan grote gevolgen hebben voor de PVV van Geert Wilders.

De partijen willen strengere regels voor politieke partijen. Zo moeten leden meer inspraak krijgen over het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst. In de huidige vorm zou de PVV daardoor niet meer mee mogen doen aan verkiezingen, omdat de partij geen ledenvereniging heeft.

Waarom is de Raad van State kritisch?

Volgens de Raad van State leggen de indieners nog onvoldoende uit waarom zulke zware maatregelen nodig zijn. De belangrijkste adviseur van de overheid vraagt zich af of het uitsluiten van partijen zonder leden wel "noodzakelijk en proportioneel" is om de democratie te beschermen.

Ook waarschuwt de Raad van State dat te veel regels de vrijheid van politieke partijen kunnen aantasten. Tegelijkertijd kan te weinig toezicht ervoor zorgen dat regels makkelijk worden omzeild.

Opluchting bij Wilders?

In Den Haag werd al lange tijd uitgekeken naar het advies, omdat het voorstel direct raakt aan de toekomst van de PVV. Politiek verslaggever Hannah Warnar zegt dat Wilders waarschijnlijk opgelucht ademhaalt nu de Raad van State juist op dit punt kritisch is.

Het voorstel zorgde eerder ook al voor onrust binnen de PVV. Begin dit jaar stapten Gidi Markuszower en zes anderen uit de partij. Zij maakten zich zorgen over het voortbestaan van de PVV als de strengere regels zouden worden ingevoerd. Of de partij uiteindelijk in de huidige vorm kan blijven bestaan, hangt af van eventuele aanpassingen aan het voorstel en de stemming in de Tweede Kamer.