Parkinson niet alleen door pesticiden: hoger risico in noorden en bij mannen

Lang werd gedacht dat pesticiden dé belangrijkste oorzaak van Parkinson waren, maar nieuw onderzoek laat zien dat er meerdere oorzaken zijn die hieraan bijdragen. Onderzoekers van het Radboudumc en de Universiteit Utrecht stellen dat ook andere omgevingsfactoren een rol spelen. De zogeheten parkinsonlandkaart laat zien dat het risico op de ziekte hoger is in Groningen en Friesland. Ook mannen en hoogopgeleiden lopen een groter risico.

Neuroloog Bas Bloem benadrukt dat het onderzoek niet betekent dat pesticiden zijn vrijgepleit, maar dat het verhaal complexer ligt. "Als we de pesticiden kraan dichtdraaien, zal de ziekte niet opeens verdwijnen, er zijn meerdere oorzaken." Opvallend is dat Parkinson vaker voorkomt in Groningen en Friesland, bij mannen en bij mensen die werkzaam zijn in bepaalde sectoren. Waarom dat zo is, is nog onduidelijk. "Deze factoren zijn belangrijk in het ontstaan van Parkinson."

Oorzaak duidelijk

Voor Rendert Algra uit Friesland is het wél duidelijk: pesticiden waren bij hem de oorzaak van Parkinson. Als kind reed hij rond op de melkveehouderij van zijn ouders en kwam hij vaak in contact met bestrijdingsmiddelen. "Het was onmogelijk om daar niet mee in aanraking te komen", zegt hij. In 2022 kreeg Rendert de diagnose Parkinson.

"Ik kan niet voor andere mensen spreken, maar in mijn situatie kan het niet anders dan dat het wel effect heeft gehad." Voor hem verandert het nieuwe onderzoek niets aan zijn overtuiging, al zegt hij wel dat de situatie rond het gebruik van bestrijdingsmiddelen inmiddels is verbeterd.

Wetenschappers pleiten voor een betere aanpak, waarbij meerdere omgevingsfactoren en individuele omstandigheden worden meegenomen.