Na twee jaar weer strenge vorst: temperaturen tot -11 graden

Het heeft even geduurd, maar in de nacht van maandag op dinsdag kwam het weer tot strenge vorst met lokaal temperaturen tot onder de -10 graden. Het vers gevormde dikke sneeuwdek en de brede opklaringen hebben daarbij een handje geholpen.

De provincie Utrecht had de primeur, want in Cabauw daalde de temperatuur naar -10,2 graden. Later werd het in Gilze-Rijen (Noord-Brabant) nog kouder met -10,6 graden en in het Gelderse Herwijnen -10,5 graden. Ook op andere plaatsen buiten de KNMI-hoofdstations om is sprake geweest van strenge vorst, zoals bijvoorbeeld op het weerstation van weeramateur Jannes Wiersema in het Groningse Roodeschool. Daar werd het zelfs nog iets kouder met -11,3 graden.

Lang geen strenge vorst

Tijdens de afgelopen winter (2024/2025) kwam het nergens tot strenge vorst op een KNMI-station. De laatste keer dat het voorkwam in ons land was in de winter van 2023/2024. Toen zakte het kwik naar -10,4 graden in het Limburgse Ell op 18 januari.

De kustregio’s hebben veel minder vaak strenge vorst door de invloed van het relatief warme water van de Noordzee. In Vlissingen heeft het zelfs al 14 jaar niet meer streng gevroren. De laatste keer was tijdens de koude periode in februari 2012. Op 4 februari werd het toen in Vlissingen -10,7 graden.

Gunstige omstandigheden

In de nacht van maandag op dinsdag waren de omstandigheden vrij gunstig om tot strenge vorst te komen. We hadden te maken met een vers sneeuwdek waardoor het in combinatie met een afnemende wind en opklaringen zo ver kon afkoelen. Een vers sneeuwdek bevat veel lucht en werkt als een isolerend ‘dekentje’ tussen de grond en de lucht erboven, waardoor de warmte van de bodem de lucht nauwelijks kan opwarmen. Als het dan helder is en er weinig wind waait wordt de lucht boven het sneeuwdek extra koud.

Aanhoudend winters

De winterse omstandigheden houden nog wel even aan in Nederland. Woensdag gaat het vanuit het westen zelfs langdurig sneeuwen met weer veel ongemakken tijdens de ochtendspits. Daarbij waait ook nog eens een stevige zuidelijke wind. Donderdag begint droog, maar later op de dag trekt vanuit het zuiden weer regen en sneeuw het land binnen.

Er volgt dan een onstuimige vrijdag met regen en natte sneeuw. Het dooit dan wel licht. In het weekend is er af en toe wat zon, maar vallen ook enkele winterse buien. In de nacht en ochtend vriest het, dus het gevaar voor gladheid houdt nog even aan.