Ruimteweer kan voor problemen zorgen tijdens je vlucht: zo zit dat

Naast het weer, waar wij dagelijks mee te maken hebben tot op zo'n 15 kilometer hoogte, speelt zich in de rest van de atmosfeer en de ruimte ook van alles af. Zo kan het weer in de ruimte zelfs onze vakantievluchten beïnvloeden, vertelt meteoroloog Dennis Wilt.

Ruimteweer is de verzamelnaam voor veranderingen in de ruimte rond de aarde die worden veroorzaakt door activiteit op de zon. Zonnevlammen en uitbarstingen van geladen deeltjes kunnen zorgen voor bijvoorbeeld noorderlicht, maar ook voor storingen in satellieten, GPS, radioverbindingen en soms elektriciteitsnetwerken. Je kunt het zien als het 'weer' in de ruimte, waarbij de zon de belangrijkste motor is.

Minder bescherming op grote hoogte

De atmosfeer rond de aarde beschermt ons grotendeels tegen straling van de zon. Maar als we een vlucht pakken naar onze vakantiebestemming, vliegen we vaak op grote hoogte en neemt de beschermende werking van atmosfeer af. De blootstelling aan straling is op veel vluchten al hoger dan op de grond en kan tijdens zonnestormen ook nog eens sterk toenemen.

Volgens metingen van het Britse Surrey Space Centre verhoogde een grote zonnestorm in november 2025 de stralingsniveaus op grote hoogte kortstondig tot bijna tien keer de normale vluchtomstandigheden. Deze hoge straling kan storingen veroorzaken in de elektronica van vliegtuigen en daarmee een directe uitdaging vormen voor de vliegveiligheid. Extreem ruimteweer kan zo vliegtuigen zelfs dwingen om aan de grond te blijven of om te vliegen.

Recente incidenten

Zo moest er in het najaar van 2025, tijdens een vlucht van het Mexicaanse Cancún naar Newark in de VS, een noodlanding gemaakt worden in Florida. Ook het recent aan de grond houden van een Airbus A320 vanwege kosmische straling toont aan dat ruimteweer geen theoretisch risico is. Het beïnvloedt de luchtvaart nu al. Zo wordt het begrijpen en het voorbereiden op het weer in de ruimte van een steeds groter belang, zeker nu vliegtuigsystemen geavanceerder worden en we in toenemende mate afhankelijk zijn van elektronica.