Gezondheid

Waar ligt de grens bij gedwongen anticonceptie? 'Ik zie geen reden waarom ik geen kind mag krijgen'

Moeten vrouwen die door verslaving, psychiatrische ziekte of verstandelijke beperking niet goed voor een kind kunnen zorgen gedwongen worden om anticonceptie te nemen? Een petitie daarvoor is naar de Tweede Kamer gestuurd.

Cees de Groot is initiatiefnemer van de petitie van de ‘Beraadgroep verplichte anticonceptie’. Hij is voormalig kinderrechter en oud-vicepresident van de rechtbank Rotterdam en zet zich al lange tijd in voor verplichte anticonceptie. In 2017 diende hij ook al een wetsvoorstel over dit onderwerp in.

Lees ook: Expertgroep: ‘Gedwongen anticonceptie voor vrouw die ongeschikt is als moeder’

De dwangmaatregel is in principe tijdelijk, tot de omstandigheden verbeteren. Ondertussen wordt in de samenleving wisselend gereageerd op de petitie, die nog moet worden behandeld in de Kamer. Sommigen zijn helemaal voor, maar anderen vinden het gevaarlijk om iemand het grondrecht om zich te mogen voortplanten af te nemen.

‘Extreme discriminatie’

De 24-jarige Epril Hijdra voelt niets voor het plan. Ze heeft een schizotypische persoonlijkheidsstoornis en ADD. In het verleden kampte ze met angststoornissen, depressie en eetstoornissen. Nu is ze 29 weken zwanger van haar eerste kindje en ondanks haar psychiatrische achtergrond helemaal klaar voor het moederschap.

Epril moet er niet aan denken dat haar wordt verboden om moeder te worden. “Het is zo’n extreme vorm van discriminatie. Neurotypische mensen bepalen dan voor mij dat ik geen kind mag hebben”, vertelt ze tegen Hart van Nederland.

“Ik heb pedagogiek gestudeerd, dus weet waarschijnlijk meer van kinderen dan de mensen die dat bepalen”, legt ze uit. Het is voor Epril op dit moment al niet mogelijk om een kindje te adopteren of pleegmoeder te worden.

Lees ook: Pieter van Vollenhoven pleit voor gedwongen anticonceptie

Wie bepaalt de grens?

De aanstaande moeder vindt de discussie rondom gedwongen anticonceptie “een lastig vraagstuk”. “Het klinkt gedeeltelijk als een goed idee. Er is overbevolking en niet iedereen zou een kind op de wereld moeten zetten, maar er is een grijze zone” Want wie bepaalt waar de grens ligt, vraagt ze zich af. “Komt er een test om te kijken wie kinderen mag krijgen?”

Ze gelooft dat veel mensen met psychische problemen met de juiste begeleiding in ieder geval prima in staat zijn om voor kinderen te zorgen. “Ik heb geschikte therapie, een goed vangnet en medicatie. Mijn partner is een geweldige steun. Ik zie geen enkele reden waarom het hebben van een kind mij verboden zou moeten worden.”

Daarnaast is Epril bang dat mensen hun psychische problemen uit angst voor gedwongen anticonceptie gaan verstoppen en zo niet de juiste hulp krijgen.

Zoon laten steriliseren

Jolanda Koot is wél positief over het voorstel om gedwongen anticonceptie mogelijk te maken. De experts benoemen nu specifiek vrouwen, maar zij liet jaren geleden haar gehandicapte zoon Dennis steriliseren.

“Hij moest toen toch geholpen worden aan een vernauwing aan zijn voorhuid, dus toen hebben we hem meteen laten steriliseren,” vertelt de moeder aan Hart van Nederland. “Wij hebben voor hem besloten dat we geen kleinkinderen van hem willen.”

‘Kijken naar iemands dagelijks leven’

Dennis is 32 jaar oud, maar heeft het verstand van een vijfjarige. Zijn moeder weet zeker dat hij nooit een kind zou kunnen opvoeden en is blij met het besluit dat zij en haar man toen hebben genomen. “Hij heeft seksuele gevoelens en woont begeleid. In dat huis wonen ook vrouwen. Ik moet er niet aan denken dat hij een van hen zwanger maakt. Wat moet er dan met het kind?”

Lees ook: Rechtszaak tegen de overheid om gratis anticonceptiepil voor iedereen

Het leverde flink wat strijd op met het tehuis waar haar zoon woont. Daar vonden ze dat Dennis zelf moet kunnen beslissen. “Maar een kind van mentaal drie of vijf jaar kan daar niet over meebeslissen”, vindt de moeder. “Hij heeft er uiteindelijk helemaal niks van meegekregen.”

Ook Jolanda denkt dat het lastig is om een grens te trekken, maar ze heeft wel een idee. “Als je niet voor jezelf kunt zorgen, kun je ook niet voor een kind zorgen. Je moet kijken naar iemands dagelijks leven.” Mensen die begeleid wonen mogen volgens haar sowieso geen kinderen krijgen.