Zorgen om migranten in Ceuta: vrees voor doorreis naar Europa

Bijna acht op de tien Nederlanders maken zich zorgen over de situatie in de Spaanse enclave Ceuta, waar de afgelopen dagen een grote groep migranten vanuit Marokko illegaal de grens is overgestoken. De meeste zorgen gaan over migranten die mogelijk doorreizen naar andere Europese landen. Dat blijkt uit onderzoek van het Hart van Nederland Panel.

Samira zag het van dichtbij gebeuren, zo vertelt ze in bovenstaande video.

Van de deelnemers zegt 79 procent bezorgd te zijn over de gebeurtenissen in Ceuta. Achttien procent maakt zich weinig of geen zorgen en 3 procent weet het niet. De situatie in de Spaanse stad liep deze week uit de hand nadat een grote groep migranten vanuit Marokko de grens overstak. Onder hen zijn veel jonge Marokkanen. De opvang en hulpverlening in de kleine enclave kwamen daardoor zwaar onder druk te staan.

Ceuta ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, maar behoort tot Spanje. De enclave vormt samen met Melilla een bijzondere buitengrens van de Europese Unie. De stad heeft bovendien niet dezelfde volledige Schengenstatus als het Spaanse vasteland. Reizen van Ceuta naar het Spaanse vasteland is dus niet automatisch hetzelfde als vrij doorreizen vanuit een regulier Schengenland.

Vooral zorgen over doorreis naar andere Europese landen

Van de ondervraagden die zich zorgen maken, vreest 85 procent vooral dat migranten doorreizen naar andere Europese landen. Daarnaast noemt 69 procent de onvoldoende bewaking van de Europese buitengrens als zorg.

De gevolgen voor de mensen in Ceuta spelen ook een rol, maar worden minder vaak genoemd. Zo maakt 39 procent zich zorgen over de veiligheid van de inwoners. Verder vreest 34 procent spanningen tussen Europese landen en denkt 30 procent dat Ceuta de opvang van zo veel mensen niet aankan.

De veiligheid en leefomstandigheden van de migranten zelf worden door 10 procent als belangrijke zorg genoemd. In Ceuta zijn mensen omgekomen tijdens hun poging de enclave te bereiken. De Spaanse autoriteiten hebben extra veiligheidstroepen ingezet en werken met Marokko aan de terugkeer van mensen die geen verblijfsrecht hebben. Spanje wijst ook naar mensensmokkelaars, die misleidende informatie over de mogelijkheden om in Ceuta te blijven zouden hebben verspreid.

Veel steun voor grenscontroles tussen Spanje en Schengenlanden

De gebeurtenissen hebben ook tot spanningen binnen Europa geleid. De Italiaanse premier Giorgia Meloni wil dat wordt gekeken naar uitzonderlijke maatregelen tegen Spanje. Daarbij wordt gesproken over het tijdelijk opschorten van het vrije Schengenverkeer met Spanje en het opnieuw controleren van reizigers aan de grenzen met andere Schengenlanden. Ook vanuit onder meer Finland en Oostenrijk klinkt steun voor strengere grensmaatregelen.

Ook Nederlandse politici reageren fel. Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz noemt de beelden uit Ceuta "onacceptabel". Volgens haar moet er "snel en stevig opgetreden worden" om de Europese grenzen te beschermen. "Toekijken hoe illegale migranten Europa instromen is geen optie", schrijft zij op X.

Kamerlid Mona Keijzer hoopt dat het kabinet inziet dat mannen uit veilige landen, zoals Marokko, moeten worden teruggestuurd. PVV-leider Geert Wilders spreekt van een "islamitische invasie".

Het idee om tijdelijk opnieuw grenscontroles in te voeren tussen Spanje en andere Schengenlanden kan op veel steun rekenen onder de deelnemers aan het Hart van Nederland Panel. Van hen vindt 71 procent dit een goed idee. Negentien procent vindt het een slecht plan en 10 procent heeft geen mening.

Spanje verzet zich tegen de kritiek uit Italië. De regering in Madrid stelt dat de bijzondere positie van Ceuta voorkomt dat migranten vanuit de enclave zomaar verder kunnen reizen naar het Spaanse vasteland. Na de uitspraken van de Italiaanse regering werd de Italiaanse ambassadeur in Madrid ontboden.