Bijna helft Postcodeloterij-deelnemers speelt mee 'om geen spijt te krijgen als de straat wint'
Panel
24 apr 2025, 22:24
Bijna de helft van de deelnemers aan de Postcodeloterij zegt vooral mee te spelen uit angst om iets te missen. Dat blijkt uit panelonderzoek van Hart van Nederland onder ruim 2.000 mensen. 42 procent van de Postcodeloterij-deelnemers geeft aan een lot te kopen omdat ze bang zijn dat een prijs in hun straat valt en zij buiten de boot vallen. Het gevoel van sociale druk is voor velen zó sterk, dat bijna de helft van alle ondervraagden (46 procent) het burgerinitiatief steunt dat oproept tot verandering.
Dat initiatief komt van Rick Broers, online beter bekend als YouTuber Serpent. Hij noemt de Postcodeloterij "de meest onethische loterij van Nederland" en vindt dat het huidige systeem inspeelt op angst. "Mensen doen niet mee omdat ze willen winnen, maar omdat ze bang zijn dat hun postcode wint en zij geen lot hebben", zegt hij tegen Hart van Nederland. Broers wil dat de Postcodeloterij "een alternatief systeem ontwikkelt waarin de prijstoekenning niet langer afhankelijk is van de woonlocatie van de deelnemers".
Deelnemers uit het Hart van Nederland-panel zijn uitgesproken over de loterij: "Ik zou ziek worden als de hele straat wint en ik niet", schrijft iemand. Een ander noemt de loterij "uiterst gemeen" en zegt: "Ik zou het graag stopzetten, maar durf het niet omdat je weet dat je verliest".
Gokgedrag en spijtaversie
Gedragsdeskundige Noor Elshof herkent dat gevoel: "Voor mij voelt het eigenlijk heel onethisch en sociaal beladen om mee te spelen met de Postcodeloterij. Ik ben daarom ook echt blij met het burgerinitiatief dat is gestart, en ik zou het zeker ondertekenen." Volgens haar stimuleert het systeem gokgedrag en spijtaversie: "Je denkt: stel je voor dat mijn straat wint en ik heb geen lot. Dat spijtgevoel is echt heel sterk aanwezig", zegt Elshof.
De Postcodeloterij wijst de kritiek van de hand. Volgens hen is het idee juist dat je samen wint met je buren. "Grote prijzen zoals onze PostcodeKanjer delen winnaars dan ook met elkaar, in plaats van dat dit naar één winnend lotnummer gaat", schrijven ze in een verklaring. Daarnaast benadrukken ze dat de opbrengst volledig naar goede doelen gaat: dit jaar alleen al 363 miljoen euro.
Met zijn petitie hoopt Broers 40.000 handtekeningen te verzamelen, zodat zijn burgerinitiatief besproken moet worden in de Tweede Kamer. Tot nu toe tekenden 20.550 mensen, blijkt uit navraag bij de initiatiefnemer.
Reactie Postcodeloterij:
"Bij de Postcode Loterij speel je mee met je postcode en winnen doe je daardoor ook samen met je buren. Dát is wat onze loterij bijzonder maakt: winnen doe je niet alleen, maar samen. Grote prijzen zoals onze PostcodeKanjer delen winnaars dan ook met elkaar, in plaats van dat dit naar 1 winnend lotnummer gaat. Dat is wat wij in onze communicatie benadrukken.
Goededoelenloterijen zijn al eeuwenoud en hebben één belangrijk doel: geld ophalen voor goede doelen. Loterijen, en dus ook onze organisatie, zijn altijd zonder winstoogmerk: onze hele opbrengst gaat naar goede doelen. Dit jaar geeft de Postcode Loterij 363 miljoen euro aan goede doelen.
Inmiddels zijn er ook Postcode Loterijen in 4 andere Europese landen. Samen zijn we een van de grootste donateurs aan goede doelen ter wereld, met dit jaar een bedrag van 969 miljoen euro voor goede doelen. Met het lagere verplichte afdrachtspercentage van nu 40 procent, halen we juist meer geld op voor goede doelen dan in de tijd dat dit nog 60 procent was. Het gaat immers niet om de procenten, maar om het bedrag dat naar goede doelen gaat.
Meespelen met de Postcode Loterij heeft aantoonbaar geen enkele relatie met gokgerelateerde problemen. De Postcode Loterij is een van de veiligste kansspelen ter wereld – zo blijkt uit onderzoek. Daarom is er ook een duidelijk onderscheid in bijvoorbeeld de wetgeving als het gaat om risicovolle gokspellen enerzijds (denk aan online casino’s en krasloten) en de veilige loterijen anderzijds.
En we maken daar uiteraard reclame voor, zoals iedereen die iets te verkopen heeft. Daarbij hebben wij er niets aan om mensen die er niet op zitten te wachten te benaderen. Mocht het zo zijn dat iemand ongewenst aanbiedingen per post van ons ontvangt, dan is het heel gemakkelijk om je uit te schrijven voor ongewenste post bij het onafhankelijk Postfilter.nl."
Meld je aan voor het Hart van Nederland-panel
Wat vind je van vuurwerk, klimaatdemonstraties of de opkomst van kunstmatige intelligentie? En hoe kijk jij naar de verschillende politieke besluiten? Dat krijg je allemaal voorgeschoteld in het Hart van Nederland-panel. Meld je hieronder aan en bepaal wat nieuws wordt!
Aanmelden voor het Hart van Nederland-panel kan via deze link of klik op de knop hieronder. Bent u al lid en zijn uw gegevens gewijzigd? Dan kunt u dat via deze link aangeven.
Meld je aan