Klok gaat weer vooruit: zo bereid je je lichaam slim voor op de zomertijd

De zomertijd gaat in de nacht van zaterdag op zondag weer in en wellicht voel je dat meteen: minder slaap, moeite met opstaan en een duf gevoel overdag. Volgens slaapwetenschapper Merijn van de Laar is dat geen toeval. Je lichaam moet ineens omschakelen en dat gaat niet zonder slag of stoot.

"Op het moment dat je naar zomertijd gaat, moeten mensen eerder naar bed en eerder opstaan. In heel veel gevallen is het ritme daar niet aan aangepast", legt hij aan Hart van Nederland uit. Het gevolg is volgens hem een soort mini-jetlag. "Mensen moeten gaan slapen, terwijl ze nog niet slaperig zijn. Maar ze moeten 's ochtends wel opeens vroeg opstaan."

De zomertijd past volgens Van de Laar minder goed bij hoe ons lichaam werkt. "In de avond is het relatief langer licht en in de ochtend juist later licht als de zomertijd ingaat." En dat heeft effect op je slaap. "Het zou voor onze klok beter zijn om het 's avonds iets eerder donker te hebben, zodat mensen eerder melatonine aanmaken en vervolgens gemakkelijker in slaap vallen."

Daar komt bij dat het ochtendlicht juist belangrijk is om goed wakker te worden. "Daarvan krijg je een boost." Door de zomertijd verschuift dat moment en dat merk je meteen. Mensen slapen daardoor vaak korter en raken uit hun ritme. "En die combo kan ervoor zorgen dat mensen slaperig worden, concentratieproblemen krijgen en minder goed functioneren overdag."

Hoe pak je het goed aan?

Wie de overgang soepeler wil laten verlopen, kan volgens Van de Laar beter al eerder beginnen met aanpassen. "Wat je zou kunnen doen, is vier dagen van tevoren telkens een kwartier eerder opstaan. En dan ervoor zorgen dat er genoeg ochtendlicht op je netvlies valt." Door dit in kleine stappen te doen, wordt de overgang minder groot.

Voor wie daar nu te laat mee is, heeft hij nog een laatste tip. "Als je wakker wordt, ga dan zo snel mogelijk in het daglicht." En als het nog donker is in de ochtend? "Dan zou je zelfs een daglichtlamp kunnen gebruiken van 10.000 lux. Die geeft voldoende licht om je biologische klok voor de gek te houden en te zeggen: het lichaam moet aan."

Hoewel veel mensen het fijn vinden dat het 's avonds langer licht is, ziet Van de Laar dat anders als het om gezondheid gaat. "Voor onze biologische klok en gezondheid zou het beter zijn om in de wintertijd te blijven."