Onderzoek: sociaaleconomisch zwakkere verdachten krijgen zwaardere straffen

Verdachten die het minder goed voor elkaar hebben, krijgen gemiddeld zwaardere straffen dan mensen die het sociaaleconomisch beter hebben. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) meldt dat op basis van eigen onderzoeken naar het strafrecht.

In de video bovenaan legt Hart van Nederland uit welke straffen er zijn in Nederland.

Volgens het WODC is er sprake "van een structureel ongunstigere positie" voor mensen met zwakkere sociaaleconomische kenmerken. Het gaat dan om opleidingsniveau, arbeidsmarktstatus, huishoudinkomen en woonstatus. Zij krijgen gemiddeld vaker een gevangenisstraf, en een langere celstraf, aldus het WODC. Mensen die het beter hebben, krijgen vaker een geldboete.

"Kijkend naar het volledige pakket aan sancties kan dit resulteren in substantiële verschillen in strafhoogte. Migratieachtergrond heeft bij strafrechtelijke uitkomsten minder invloed dan sociaaleconomische kenmerken", stelt het onderzoekscentrum.

Niet onwettig

Volgens het WODC is er in het strafrecht veel ruimte voor maatwerk, waarbij de persoonlijke situatie van een verdachte wordt meegewogen bij het opleggen van een straf. Bijvoorbeeld of iemand een baan heeft. De verschillen in de strafmaat zijn daarom niet per se onwettig. Wel vinden de onderzoekers dat er relatief weinig eisen worden gesteld aan de strafmotivering.

Voor het onderzoek zijn gegevens uit ruim 2,5 miljoen strafzaken gebruikt met bijna 1,2 miljoen verschillende verdachten.