Weer & Verkeer

Kijk vannacht omhoog: bijzonder veel vallende sterren verwacht boven Nederland

Mocht je vannacht niet kunnen slapen kijk dan eens uit je raam. Als het weer meewerkt is de kans groot dat je een vallende ster ziet. In de nacht van zondag op maandag worden namelijk bijzonder veel vallende sterren van de Geminiden verwacht. In het eerste deel van de nacht loopt het aantal vallende sterren zelfs op naar ruim 100 per uur.

Ze worden de Geminiden genoemd. Ze zijn vernoemd naar het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini), omdat het voor ons lijkt alsof de vallende sterren daar vandaan komen. Eigenlijk is dat niet zo. En eigenlijk zijn het ook helemaal geen vallende sterren.

Meteoren

Een ‘vallende ster’ heeft eigenlijk weinig te maken met een echte ster. We noemen het zo vanwege de lichtflits die wij kunnen zien. In feite gaat het om meteoren. Meteoren zijn niet meer dan kleine stukjes steen en gruis, soms maar zo groot als een korrel zand. Soms komen die vanuit de ruimte onze atmosfeer binnen, en dat gaat met een enorme snelheid. Door hun snelheid verdampen ze in de lucht om de aarde heen. De lucht rond de gruisdeeltjes licht daarbij op en dat licht zien wij als de valstreep van de meteoor. Dat gaat razendsnel; een ‘vallende ster’ is maar heel kort te zien.

Het artikel gaat verder onder de video:


Wanneer en waar?

Het speciale dit jaar is dat de omstandigheden extra goed zijn om ze te kunnen waarnemen. Dat heeft vooral te maken met het tijdstip. Voor ons is het midden in de nacht als het hoogtepunt plaatsvindt. Bovendien gooit ook het maanlicht nauwelijks roet in het eten, want die komt pas in de ochtend op.

Lees ook: Ook dat nog: kans op witte kerst slechts 2 procent

Dus, wanneer kun je ze zien? Het hoogtepunt van de Geminiden vindt voor ons plaats in de nacht van zondag 13 op maandag 14 december. Rond middernacht zijn er naar verwachting al zo’n 75 tot 90 te zien. Rond het toppunt, tegen 2.00 uur, kun je er als je naar het zuiden kijkt maar liefst 100 tot 120 per uur zien.

Het weer moet wel meewerken

Dan moet het weer wel een beetje meewerken. Als er een dik pak bewolking hangt is het fenomeen uiteraard niet te zien. De grote kijkkansen in Nederland zijn er in het oosten van het land.  Zondagavond raakt het vanuit het westen op steeds meer plaatsen geheel bewolkt. Tijdens de piekperiode tussen middernacht en 03.00 uur is het zeer waarschijnlijk in het hele land bewolkt en vooral in het westen zal het ook op veel plaatsen regenen. De kans om vallende sterren te zien tijdens de piekperiode is dus uiterst klein.

Het aantal met het blote oog zichtbare vallende sterren loopt tijdens de avond al op. Rond 20.00 uur zijn er al circa 26 per uur en rond 22.00 uur is dit toegenomen tot 63 per uur.

In het westen, midden en zuiden is het om 20.00 uur waarschijnlijk al te bewolkt om vallende sterren waar te nemen. In het oosten en noordoosten zijn er dan nog opklaringen. Vooral in Overijssel, Drenthe, Groningen en het oosten van Friesland is het de moeite waard om vanaf 20:00 uur te gaan kijken. De beste kijkkansen zijn voor het oosten van de provincie Groningen. Als het een beetje meezit zijn er daar nog opklaringen tot aan het eind van de avond.

Door de wolken heen kijken

Als het weer overal in het land roet in het eten gooien is er nog een andere manier om het astronomische fenomeen te volgen. Het Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde in Amsterdam gaat deze bijzondere Geminidenregen zondagavond/nacht livestreamen op YouTube. Met hun radiotelescopen op het dak van het pand kunnen zij namelijk door de wolken heen kijken.

De stream is hieronder te volgen vanaf een uur of 21.00 uur.

Minder vallende sterren

In de nacht van maandag naar dinsdag zijn er ook nog ruim 20 vallende sterren per uur, maar deze zullen zeer waarschijnlijk niet te zien zijn. Ook dan is het namelijk bewolkt met grote kans op regen.

Via Weer.nl.