Dieren

Overlast eikenprocessierups op komst: beestjes kruipen dit jaar ook uit de grond

Eikenprocessierupsen zitten dit jaar niet alleen in eikenbomen, maar ook in de grond. Dat zeg het Kenniscentrum Eikenprocessierups van de Wageningen Universiteit. En dat is slecht nieuws volgens de onderzoekers: omdat deze rupsen niet in een beschut nest zitten verwaaien hun irriterende brandharen veel sneller, “met alle negatieve gezondheidseffecten tot gevolg.”

Lees ook: Bomen ‘inpakken’ in strijd tegen de eikenprocessierups? ‘Doe het alsjeblieft niet’

De rupsen kropen vorig jaar in de grond vanwege het droge, warme weer. Veel eikenbomen kregen toen last van een bladschimmel, waardoor er minder voedsel was voor de rupsen. Onder de grond overleefden de beestjes in een soort rusttoestand de hongersnood, om vervolgens dit jaar weer uit de grond te kruipen. De rupsen verplaatsen zich daarna snel naar een vertrouwde eik, waar ze ditmaal hun buik wel rond eten.

Onbeschut vervellen

Juist die tocht van de grond naar de boom levert problemen op voor mens en dier. ‘Normale’ rupsen vervellen in een beschut nest, waardoor de wind niet direct vat heeft op de vervelde huid met brandharen. De rupsen die uit de grond kruipen, vervellen juist onbeschut op een boomstam. Daardoor waaien de brandharen direct weg met alle gevolgen van dien.

Lees ook: Daar is ‘ie weer! In Hengelo hebben ze een nieuwe manier om de eikenprocessierups te bestrijden

“Wees ook alert op lagere nesten en vervellingen bij de stam bij het uitlaten van de hond,” waarschuwt het kenniscentrum. “Houd de honden bij de eikenbomen vandaan. Er zijn in 2020 al gevallen bekend van honden die in oude nesten gehapt hebben en honden die in contact zijn geweest met brandharen tijdens het snuffelen aan de voet van een eik. Let op ook dat dieren zoals paarden en koeien zoveel mogelijk uit de buurt blijven van bomen die besmet zijn om te voorkomen dat ze in contact komen met brandharen.”

Dit jaar minder rupsen

De komende weken verwacht het Kenniscentrum Eikenprocessierups weer volop overlast. Het kenniscentrum raadt aan om in de buurt van alle eiken rekening te houden met de rupsen. Vorig jaar gingen in deze tijd van het jaar duizenden mensen naar de huisarts met klachten als jeuk, bultjes of een rode of pijnlijke huid. De grondrupsen zijn een tegenvaller, want het kenniscentrum zag de preventieve maatregelen tegen de rups juist wél werken. In 2019 werd nog op 55 procent van alle eiken een rupsennest gevonden, dit jaar is dat op ‘slechts’ 30 procent.

Ook het voorspelde pittige onweer – dat gepaard kan gaan met harde wind en hagel – zou voor processierupsproblemen kunnen zorgen. De kans is reëel dat eikenprocessierupsen, nesten en vervellinghuidjes uit de bomen zullen waaien. Let op: ook nesten zitten bomvol brandharen omdat de rupsen zich daarin verveld hebben. De brandharen gaan met de vervellingen mee.