Dieren

Hittegolf en laag water zorgen voor verlammingen en massale sterfte bij watervogels

Dierenambulances hebben hun handen vol tijdens deze hittegolf. Veel dieren hebben last van hittestress, maar bij watervogels ligt een ander gevaar op de loer: een gevaarlijke bacterie die zorgt voor verlamming en heel dodelijk is.

De bacterie, genaamd Clostridium botulinum, gedijt goed in stilstaand, ondiep, warm water en veroorzaakt de ziekte botulisme. Vogels die deze ziekte oplopen sterven vaak binnen een dag.

Lees ook: ‘Konijnen hebben het zwaar met dit weer, haal ze naar binnen!’

Massale sterfte

Het is dagelijkse kost voor Dierenambulance Vianen. In een aantal sloten wordt gezocht naar eenden in moeilijkheden of kadavers van vogels die het niet hebben gered. Het is belangrijk om dode dieren zo snel mogelijk uit de sloot te vissen, omdat een kadaver ervoor zorgt dat de bacterie zich nóg sneller verspreidt. De bacterie botulinum scheidt een gif uit dat, waardoor de vogels ziek worden.

Gerrit de Boom van Dierenambulance Vianen ziet het probleem de laatste jaren steeds terugkeren. “De bacterie overleeft ‘s winters in het slib, dus komt ieder jaar terug”, legt hij uit. “Dit komt vooral voor in sloten binnen gemeentes, omdat die niet diep genoeg worden uitgebaggerd en er geen toestroom is van vers, zuurstoofrijk water.”

Lees ook: Let op: huisdieren raken snel oververhit

Zodra het water opwarmt tot een graad of twintig, komt de bacterie naar boven. Dieren die in het oppervlaktewater zwemmen kunnen het gif dan binnenkrijgen, raken verlamd en sterven vaak binnen een dag. Door het kadaver treedt nog meer botulisme op. Larven en andere insecten eten van het kadaver en die worden weer gegeten door vogels en vissen. Zo ontstaat al snel massale sterfte in de sloot.

Vogels doorspoelen

Vogels en eenden die gered worden, kunnen terecht bij een opvang als De Toevlucht in Amsterdam. Alleen een intensieve behandeling kan de vogels in leven houden. Ieder uur moet een medewerker het dier helemaal doorspoelen met zuurstofrijk kraanwater. Op dit moment krijgen ongeveer tien dieren zo’n behandeling bij De Toevlucht, maar dit kan flink op gaan lopen, weet medewerker Gerrit Zand.

“Ik heb weleens een jaar meegemaakt dat we er honderd tegelijk hadden. Toen was iemand de hele dag bezig om die behandeling uit te voeren, want eer je bij nummer 75 bent, moet nummer één alweer voor het volgende uur. Dit scenario is ook met de aanhoudende hitte van dit jaar realistisch.