Voor het eerst alleen roetveegpieten bij landelijke intocht Sinterklaas

Tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op zaterdag 16 november zijn er voor het eerst geen volledig zwart geschminkte pieten. De NTR en de gemeente Apeldoorn, waar de intocht plaatsvindt, hebben afgesproken dat er alleen roetveegpieten worden ingezet.

Vorig jaar had de Goedheiligman tijdens de intocht in Zaanstad nog wel gezelschap van een paar Zwarte Pieten. De NTR is al enkele jaren bezig om het aantal zwartgeschminkte pieten af te bouwen. “Dit jaar zijn er dus geen volledig zwart geschminkte roetveegpieten meer”, aldus een woordvoerder van de omroep.

Huispiet is gestopt

Een van de weinige volledige Zwarte Pieten die de Sint tijdens de intocht van 2018 nog assisteerde was de Huispiet. Hij keert dit jaar echter niet terug. “Ik ben er niet meer bij, mijn rol is eruit”, zegt acteur Maarten Wansink die de rol vertolkte.

De beslissing afscheid te nemen van Huispiet is “een tijdje geleden” al genomen. Wie de knoop doorhakte, doet er volgens Wansink niet toe. Wel zegt de acteur het jammer te vinden dat hij de rol niet meer speelt. “Ik was de laatste Zwarte Piet.”

Tekst gaat verder onder de foto

Fel maatschappelijk debat

Het uiterlijk van Zwarte Piet is al jaren onderwerp van een verhitte discussie in Nederland.

Tegenstanders vinden de donkerbruin of zwartgeschminkte pieten racistisch. Ook menen zij dat het zwarte kroeshaar, de rode lippen en gouden oorringen stereotyperend zijn. Daarnaast zou de rol als zwart hulpje van de blanke Goedheiligman doen denken aan slavernij.

In een reactie op de kritiek startten twee reclamemakers in 2013 de zogenoemde ‘Pietitie’ en riepen daarin op het kinderfeest te behouden, inclusief Zwarte Piet. De pagina op Facebook werd binnen enkele dagen door meer dan twee miljoen mensen geliked.

Snelweg geblokkeerd

Actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) demonstreert sinds vijf jaar bij verschillende intochten van Sinterklaas. Zij zeggen vreedzaam actie te voeren tegen de volgens hen racistische karikatuur.

Het debat verhardt in de loop der jaren en anti-pietdemonstraties leiden dan ook tot spanningen. Zo hield in 2017 een groep voorstanders van Zwarte Piet meerdere bussen van KOZP tegen op de A7. De actievoerders waren onderweg naar de landelijke Sinterklaasintocht in het Friese Dokkum.

Tekst gaat verder onder de foto

Vijftien van deze ‘blokkeerfriezen’ zijn inmiddels veroordeeld voor de blokkade. De meesten van hen kregen een taakstraf van 120 uur. In negentien andere zaken loopt het hoger beroep nog.

Lees ook: Anti-racisme-activisten willen ‘constructief overleg’ over toekomst Zwarte Piet

Tegenstanders van Zwarte Piet probeerden de ‘racistische nationale intocht’ in 2018 te verbieden. De rechter verklaarde hun klacht echter niet ontvankelijk.

Roetveegpieten op televisie

Om rekening te houden met de verschillende opvattingen hebben televisiezenders de afgelopen jaren wijzigingen in hun programma’s doorgevoerd.

Zo zijn in programma’s van RTL sinds drie jaar enkel ‘schoorsteenpieten’ te zien. Ook mogen er geen Zwarte Pieten zitten in reclames op de zenders.

De NTR, de publieke omroep die de landelijke intocht en het Sinterklaasjournaal uitzendt, zet sinds 2014 roetveegpieten in. Het aantal volledig zwartgeschminkte pieten is langzaam afgebouwd.

In 2016 vertrok een aantal oudgedienden bij het Sinterklaasjournaal, omdat ze zich niet meer konden vinden in de manier waarop het programma met Zwarte Piet omgaat. Zo stapten Erik van Muiswinkel, Jochem Myjer en Dolores Leeuwin op.

Tekst: Redactie/ANP
Foto’s: ANP