Huizenprijzen stegen door te grote leenruimte

De prijzen van Nederlandse huizen konden tussen 1995 en 2008 met 250 procent stijgen, vooral doordat Nederlanders zo makkelijk veel konden lenen voor hun hypotheek. Dat is de belangrijkste conclusie van een rapport ‘Kosten Koper’ van de ‘tijdelijke commissie huizenprijzen’ van de Tweede Kamer.

De ruime leencapaciteit leidde er toe dat mensen soms wel tot zeven keer hun jaarinkomen leenden bij de bank. Dat dreef de huizenprijzen op. Dit proces werd nog eens aangewakkerd door de ruime hypotheekrenteaftrek, die veel mensen verleidde om zo maximaal mogelijk te lenen.

Tegelijk werden er te weinig nieuwe huizen gebouwd in Nederland. Meer nieuwbouw had een dempend effect kunnen hebben op de prijsstijgingen. Maar betrokken partijen als gemeenten, projectontwikkelaars, bouwbedrijven en woningcorporaties hadden weinig financieel belang bij nieuwbouw. Het bouwen van kantoren of speculeren met grond was lucratiever.

De overheid had meer kunnen en moeten doen om het overmatige lenen af te remmen, zei commissievoorzitter Kees Verhoeven (D66) woensdag bij de presentatie van het rapport. “Mensen zijn aangemoedigd om een zo duur mogelijk huis te kopen. De zeepbel werd opgeblazen, maar mensen konden de gevolgen niet overzien. De risico’s zijn collectief onderschat en iedereen rekende zich rijk.”

Waarschuwingen kwamen volgens Verhoeven eind jaren negentig te laat en waren ‘niet krachtig genoeg’. Niemand luisterde er naar. Pas na het uitbreken van de wereldwijde kredietcrisis in 2008 werden maatregelen genomen.

De commissie werd vorig jaar april ingesteld. De andere leden waren Betty de Boer (VVD), Ed Groot (PvdA) en Raymond Knops (CDA).

De commissie hield hoorzittingen en rondetafelgesprekken met deskundigen, betrokkenen, wetenschappers, belangenorganisaties en bouwbedrijven. In het rapport is bijzondere aandacht besteed ‘aan de positie en de toekomst van de Nederlandse woonconsument’.

Bron: ANP