Gezondheid

Aantal tekenbeten in tien jaar tijd toegenomen tot 1,5 miljoen per jaar: 'Check jezelf regelmatig'

Het aantal tekenbeten is in tien jaar tijd met ongeveer 30 procent toegenomen tot anderhalf miljoen per jaar. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek van het RIVM. Met een groeiend aantal teken neemt het aantal mensen dat de ziekte van Lyme oploopt toe. Dat zegt bioloog Arnold van Vliet tegen Hart van Nederland.
Het is deze week de Week van de Teek, die jaarlijks wordt georganiseerd door landelijke samenwerkende organisaties. Met de Nature Today-App kunnen mensen checken wat de tekenverwachting is bij hen in de buurt. Daarin kunnen mensen ook een ‘Teken-alert’ instellen, die op basis van weerinformatie, satellietgegevens en het landschap wordt gegenereerd.
Arnold van Vliet is de bedenker van de app. Hij hoopt dat mensen door het Teken-alert zich meer bewust worden van teken en dat daardoor tekenbeten kunnen worden voorkomen. “Het alert kan mensen eraan herinneren om aan het einde van de dag hun lichaam te checken op teken. Dat vergeten mensen vaak, terwijl dat het belangrijkste is”, zegt hij.

Flinke toename

Gezondheidsinstituut RIVM onderzocht in 1996, in 2007 en in 2017 hoe vaak Nederlanders door teken gebeten worden. In 1996 stond het aantal op 600.000, in 2007 op 1,1 miljoen en in 2017 was het aantal opgelopen tot 1,5 miljoen tekenbeten. Het aantal mensen dat bij zichzelf een tekenbeet heeft ontdekt, is ook gegroeid. Meldde zich in 1996 zo’n 6 procent van de Nederlanders met een tekenbeet, in de periode 2012-2017 was dat opgelopen tot 15 procent.
In juni en juli is het aantal meldingen dat binnenkomt op Tekenradar.nl altijd het grootst. Om teken te vangen, gaat Van Vliet met een witte katoenen doek langs de bodem van het bos. “Als ik nu mijn doek uit zou gooien, zou ik binnen een paar meter al twintig teken op het doek zien. Maar die dichtheden verschillen wel enorm van plek tot plek.”
Van Vliet zegt dat de flinke toename van het aantal meldingen een aantal redenen kan hebben: “Het wordt steeds warmer, en daarmee wordt het tekenseizoen langer. Maar wij vinden het met deze temperaturen ook lekker om erop uit te gaan, dus dan heb je een grotere kans op een tekenbeet. Daarbij is het aantal reeën in Nederland toegenomen, en teken hebben grote zoogdieren nodig om bloed te drinken. Vervolgens kunnen ze daarmee weer eitjes leggen.”

Ziekte van Lyme

Teken kunnen onder meer de ziekte van Lyme overbrengen. Elk jaar krijgen ongeveer 27.000 mensen die ziekte. Een verkleuring van de huid op de plek van de tekenbeet, die groter wordt, is een eerste signaal dat iemand gebeten is. Symptomen van de ziekte zijn onder meer koorts en spier- en gewrichtspijn, vooral in de eerste weken na een beet. Soms kunnen gewrichtsklachten, huidklachten, zenuwklachten of zelfs hartklachten ontstaan.
Naast de ziekte van Lyme, kunnen teken ook de ziekte van TBE overbrengen. Hierdoor kun je hersenvliesontsteking krijgen. “Het is belangrijk dat mensen de teek zo snel mogelijk verwijderen. Daarmee brengen we het aantal ziektes door teken omlaag. Met het Teken-alert proberen we mensen hiervan bewust te maken”, aldus Van Vliet.De bioloog benadrukt dat mensen, ondanks de groei van het aantal tekenbeten, vooral de natuur in moeten gaan. Het is daarbij goed om in bosrijke gebieden je broek in je sokken te doen. “Geniet van alle natuur om je heen, maar check jezelf. Daar gaat het het vaakst fout.”
Deze video van de Week van de Teek laat zien hoe je een tekencontrole kunt doen: >