112

Is het gebruik van een taser door agenten wel een goed idee?

De hoogste baas van de politie wil na een aantal incidenten waarbij agenten gewond raakten dat zijn mannen en vrouwen zo snel mogelijk worden uitgerust met een taser. Maar is dat wel een goed idee? Verschillende eenheden van de politie in Zwolle, Amersfoort en Noord-Nederland experimenteren al sinds 2017 met het gebruik van stroomstootwapens.

Een taser kan op twee manieren worden gebruikt. Er kunnen stroomdraden mee worden afgeschoten die zich in een lichaam haken waarna een elektrische schok kan worden toegediend. Daardoor raakt iemand tijdelijk verlamd. Ook kan het wapen rechtstreeks op de huid worden gezet om een stroomstoot toe te dienen. Deze ‘stun-mode’ verlamt niet, maar doet vooral pijn. Zo’n stroomstoot mag in principe niet langer dan 15 seconden duren.

Volgens de politie is de taser een goed ‘tussenwapen’ als de wapenstok niet werkt en het gebruik van een pistool of politiehond “niet wenselijk” zijn.

Lastige gevaarsituaties

De taser werd tijdens de testfase in de afgelopen jaren telkens ingezet “om in lastige gevaarsituaties” mensen aan te houden of honden onder controle te krijgen. Het wapen geeft agenten op straat meer zelfvertrouwen en de inzet ervan leidt nauwelijks tot meer letsel, zegt de politie. Die liet daarom vorig jaar al weten alle basisteams ermee te willen uitrusten.

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid neemt hierover in november een besluit, maar Akerboom zet nu dus druk op de ketel.

Lees ook: Korpschef Akerboom eist invoering stroomstootwapen: ‘moet gezag politie herstellen’

Maar tegenover agenten die meer zelfvertrouwen krijgen, staan ook nadelen. Zo zijn er zorgen over de mogelijk medische gevolgen van het gebruik van het stroomstootwapen. Amnesty International waarschuwde al verschillende keren voor “onaanvaardbare gezondheidsrisico’s” van de stroomstootwapens bij verwarde mensen. Ook als er meerdere keren een stroomstoot wordt toegediend is dat volgens de mensenrechtenorganisatie gevaarlijk.

In het buitenland, de VS vooral, zijn meerdere incidenten bekend waarbij mensen die werden getaserd, uiteindelijk overleden aan de gevolgen daarvan.

Risico taser

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid, heeft verschillende onderzoeken naar de medische gevolgen op een rijtje gezet. Conclusie is dat het risico op ernstige verwondingen of ernstige complicaties laag is, maar het centrum tekent daarbij wel aan dat de meeste proefpersonen gezond zijn.

Lees ook: Bekijk hier hoe vaak agenten in jouw regio te maken krijgen met agressie

“Daarom kunnen er moeilijk uitspraken worden gedaan over bijzondere risicogroepen als zwangere vrouwen, mensen met psychische problemen of mensen die onder invloed zijn van medicijnen of andere middelen. Ons zijn geen studies bekend die zich expliciet op de gevaren voor de gezondheid van de risicogroepen richten”, aldus het WODC.

Tijdens de testfase is het gebruik van het stroomstootwapen door de politie ook een aantal keren negatief in het nieuws gekomen. Zo werd het in Rotterdam ingezet tegen een demente man in een verpleeghuis die zich agressief gedroeg en bij wie rustgevende medicatie niet werkte. In Amersfoort werd een puber van 13 getaserd, omdat hij een mes dat hij in zijn hand had niet wilde loslaten.

Echt afgevuurd

In het eerste testjaar werd bijna 350 keer gedreigd met gebruik van de taser, in 66 gevallen werd het wapen echt afgevuurd, waarbij in 28 gevallen ook stroom werd toegediend. 75 keer werd het wapen gebruikt in de stun-mode.

Lees ook: Motoragent lost waarschuwingsschoten en wordt mishandeld bij controleren auto in Klimmen

Na het eerste jaar werden de regels voor het gebruik van tasers aangescherpt. Zo werd het niet langer ingezet bij mensen die al waren geboeid of op een andere manier al onder controle waren gebracht. Ook werd gekeken hoe de lengte van de stroomstoot in de stun-mode kon worden beperkt, omdat dat in enkele gevallen langer was dan 15 seconden.

In het tweede jaar werd het wapen 170 keer ingezet. Het werd 48 keer echt afgevuurd en in 18 gevallen werd ook een stroomstoot toegediend. De stun-mode werd 32 keer gebruikt.