Gezondheid

Dankzij robot Phi heeft beperkte Bo zijn leven meer op orde

Na een proef van drie jaar weet zorginstelling Philidelphia Zorg het zeker: een robot helpt mensen met een verstandelijke beperking. Het apparaat zorgt dat ze zelfstandiger kunnen leven en minder eenzaam zijn. Philidelphia Zorg gaat verder met onderzoek naar sociale robotica in de zorg.

De afgelopen drie jaar heeft Philidelphia Zorg een proef gedaan met sociale robotica. De instelling gebruikt hiervoor de uit Japan geïmporteerde witte robot Phi. Die ondersteunt cliënten bij allerlei dagelijkse praktische zaken. Robot Phi helpt ze herinneren aan het nemen van medicijnen, kleren klaar leggen voor morgen of tanden poetsen.

In de afgelopen periode is Phi bij veertien verschillende cliënten steeds twee weken gaan logeren. Volgens de zorginstelling wordt Phi ervaren al prettig in de omgang. De robot kan zinnen uitspreken, de gebruiker kan reageren door een antwoord aan te klikken op het scherm op de borst van het apparaat. Van echte interactie is – nog – geen sprake. Maar Phi ontlast begeleiders en familieleden en stimuleert de communicatieve en sociale vaardigheden van de cliënten, aldus Philidelphia.

Volgens de zorginstelling hebben 40 mensen gevraag om een logeerpartij van robot Phi.

Client Bo over robot Phi: blij en kritisch

De 28-jarige Bo is niet verstandelijk beperkt maar heeft een niet aangeboren hersenletsel. Hij mist een hersenhelft door een hersenbloeding tijdens zijn geboorte. Toch helpt Bo hem bij het plannen en organiseren, dat kost hem moeite. Bo woont zelfstandig en de begeleiding komt langs. “Wat de begeleiding van Philidelphia eigenlijk doet is dat ze letterlijk en figuurlijk mijn ontbrekende hersenhelft zijn. Die zeggen dan: Heb je je dingen gepakt?” Ze helpen Bo zijn leven organiseren. Een taak die robot Phi heeft overgenomen toen ze twee weken bij Bo kwam logeren.

Robot Phi helpt Bo herinneren aan bijvoorbeeld het doen van de afwas of het zetten van de wekken. Hij kan daardoor dingen loslaten. De robot neemt eigenlijk het werk over van de ontbrekende hersenhelft van Bo. “Toen heb ik hier ook echt zitten huilen van blijdschap dat, dat bestaat. Ook al is het nog heel pril, het bestaat en het is in ontwikkeling”, zegt Bo. Toch heeft de 28-jarige cliënt van Philidelphia nog wel verbeterpunten.

Bo heeft geen behoefte aan sociale prietpraat en de raadseltjes en weetjes die Phi liet horen. Daardoor negeert hij de robot af en toe. Toch is Bo enthousiast en hoopt hij dat Phi in de toekomst kan reageren op onverwachte vragen en situaties. “Ik wil vragen kunnen stellen aan Phi en dat de robot daar dan op reageert. Als ik daar dan aan gewend ben, dan kan dat echt een verschil maken in mijn leven.”

Verder onderzoek naar inzet zorgrobot

Dinsdag overhandigt Philidelphia Zorg de resultaten van het onderzoek met robot Phi onder meer aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en aan Zorginstituut Nederland. En de zorginstelling gaat door met het onderzoek. Want het helpt de clienten en is mogelijk een oplossing voor een deel van het toekomstige personeelstekort. Het robotteam van Philidelphia gaat door om te zien of een lerende robot gebruikt kan worden. Ook wordt gekeken naar het lange termijn effect van de inzet van sociale robotica.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid zegt dat dit soort technologieën een “welkome aanvulling” zijn. Op dit moment lopen er daarom ook subsidieregelingen hiervoor. “Het kan mensen onafhankelijker maken en het geeft zorgverleners meer tijd voor liefdevolle zorg. Maar zorg is en blijft mensenwerk.”

Beeld: Philidelphia Zorg